انبيا و چه در سلاسل اولياى محمديين ، ناشى از سخافت عقل و گستاخى و انغمار در جهل مطلق است .
قول به آن كه حضرت صادق ، عليه و على أولاده السلام ، معتقد به وراثت و امامت جناب اسماعيل بوده‌اند ، و بعد از باب بداء و انكشاف ما هو الحق و الواقع بر آن حضرت معلوم شد كه حضرت موسى بن جعفر ، عليه السلام ، وارث ولايت محمديه و امام بر حق است ، از مقولهء انياب اغوال و شريك البارى و حاكى از ضلالت و وقاحت وضّاعين است . عدم آگاهى ارباب علوم آليه به اصل و اساس عقايد و أخذ به روايت بدون درايت منشأ پيدايش اين گونه اوهام است . در جايى مىگويند حضرت ختمى مقام باسم اقطاب محمديين ، عليهم السلام ، را مشخص فرموده ، و در جاى ديگر سخن از خلافت و امامت حضرت اسماعيل به ميان مىآورند ! بداء مستند به مقام غيب الغيوب و احديت ذاتيه و نيز تعين اوّل و مقام احديت نيست بلكه منشأ آن ، مقام تعين حق است به اسم « المريد » و « المتكلم » و مقام « واحديت » و عالم « قدر » ، يعنى اوّلين تعين حق به علم تفصيلى و صور و تعين معلوميت ذات . و بداء مظهر اسم است يا از اسماء مستأثره است كه متعلَّق علم احدى واقع نمىشود و ظهورات و بروزات آن در جميع عوالم براى غير حق مجهول است و وقوع آن اختصاص به عالم مواد و استعدادات دارد و بعد از وقوع علم به آن تعلق مىگيرد و پرده از اين سرّ برداشته مىشود .
در كلمات صدر الدين قونوى ، در نصوص و نفحات ، و نيز در آثار سعيد الدين فرغانى ، از جمله در شرح تائيه و مقدمهء او بر شرح عربى تائيه ، مطالبى مذكور است كه مقدمه اى جامع الأطراف جهت فهم حقيقت بداء تواند بود . صدر أعاظم الحكماء و العرفاء ، جناب آخوند ملا صدرا ، در مقام بيان بداء و چند مسئلهء ديگر به آن مطالب احاطه و وقوف كامل داشته است . مرحوم آقا ميرزا هاشم به نقل كلام صدر الحكماء ( قده ) پرداخته ، و در رساله اى مستقل مراد صدر الحكماء را تقرير و در آخر كلام خود فرموده است :
و لم أر و لم أسمع هذا البيان لعبارة الأسفار من الأساتذة

مقدمة الآشتياني 57