اين بزرگان خود را از مشكلات دور نگه داشته‌اند و « يُنادَوْنَ من مَكانٍ بَعِيدٍ » را نعم المصداقاند ! ارادهء ازليه و مشيت الهيه همانند ديگر صفات ذاتيه ، از جمله علم و قدرت ، به اطلاقى ذاتى سريان در كافهء درجات وجودى دارد و از آن جا كه ارادهء حق نزد ارباب نظر همان علم به نظام أتم است ، نافذ در اشياست . و يؤيد ما ذكرناه المأثورات النبوية و الولوية و الآيات القرآنية ، المبدأ التام للخزائن الغيبية التى لا نفاد لها و منها يظهر ما يظهر من الغيب المغيب إلى جميع الحضرات الوجودية .
يكى از امهات صفات مستجن در « غيب الغيوب » به استجنان ذاتى ، و نازل از اين مقام در مرتبهء احديت و ظاهر در مرتبهء واحديت و متجلى به اسم « المريد » در مظاهر خلقيه و قبول أطوار متعدده و نزول در مرتبهء بسايط عنصريه ، مشيّت مطلقهء الهيه است ، كه مانند ذات از حقايق ارساليه و نافذ و ظاهر و سارى در كليهء مظاهر است . در يكى از فقرات دعاى بهجت اثر و معجز نظام متعلَّق به سحرهاى ماه مبارك رمضان مذكور است كه اللَّهمّ ، إنّى أسألك من مشيئتك بأمضاها ، و كلّ مشيئتك ماضية . [34] جميع درجات « اراده » و « مشيت » در سلاسل حقايق جبروتيه و ملكوتيه و مظاهر خلقيهء شهاديه از مظاهر و شئون مشيت ذاتيه‌اند و در طبايع از آن به « كشش » و « ميل » به تركيب ، جهت حركت انعطافى محقّق قوس صعودى ، تعبير نموده‌اند .
شاعر بزرگ ، مهين استاد كل ، فرموده است :
< شعر > « طبايع جز كشش كارى ندانند حكيمان اين كشش را عشق خوانند » < / شعر > به هر حال ، بداء از متعلقات اراده و مشيّت است ، و مقلدان و متنطعان منكر ارادهء ذاتى نمىتوانند به بداء معتقد باشند .
بداء در سلسلهء علل و معاليل ( عوالم غيبى ) ، كه مقدم بر عالم اتفاق و شهادت است و حقايق موجود در آن عوالم منزه از حالت منتظره‌اند ، جارى نمىباشد . بداء در حقايق كليه و اصول نيز جارى نيست مانند اصل نبوت و ولايت و خاتميت حضرت ختمى نبوت و خاتميت عيسى به خاتميت ولايت عامه و خاتميت حضرت خاتم الأولياء به ختميت مطلقه و خاصهء ولايت موروث از حضرت خاتم نبوات و ولايات ، مهدى موعود ، سلام الله عليه . ادعاى بداء در اصل ختميت ، چه در سلسلهء

[34] - يكى از آثار نفيس و با ارزش مؤلف محقق ، عارف به رموز و اسرار اسماء اللَّه ، حضرت امام خمينى ( قده ) همين شرح دعاء السحر است .

مقدمة الآشتياني 56