شيخ كامل ، غزالى ، كه در زمان تأليف تهافت شيخ اشاعرهء زمان خود بود ، در اين كتاب اين اصل مسلم را مورد تمسخر قرار داده است . او صريحا قايلان به نفى صفات زايده را جزء منكران صفات مىداند و غفلت دارد كه صفت زايد بر ذات - هر صفتى كه فرض شود - محدود خواهد بود ، و موجود متأخر از ذات غير متناهى متناهى و محدود به حد عدمى است . و كلام آدم الأولياء و سر الأنبياء ، عليه السلام ، به همين تالى فاسد ناظر است كه ليس لصفته حد محدود و لا نعت موجود . . . و كمال الإخلاص له نفى الصّفات عنه غزالى در آن زمان ، و شايد تا دم مرگ نيز ، به ارادت به شيخ اشعرى مفتخر بوده است . عجب آن است كه ابن عربى نيز جهات مختلفه در حق را قبول كرده است .
اما تلميذ او ، صدر الدين قونوى ، آن را رد فرموده‌اند . شيخ در جلد اول از فتوحات گفته است :
مسألة : الواحد من جميع الوجوه لا يصدر منه إلا واحد . و هل ثم من هو على هذا الوصف ، أم لا ؟ فى ذلك نظر للمنصف . ألا ترى الأشاعرة ما جعلوا الإيجاد للحق إلا من كونه قادرا ، و الاختصاص من كونه مريدا ، و الإحكام من كونه عالما ؟ و كون الشيء مريدا ما هو عين كونه قادرا . فليس قولهم بعد هذا : إنه واحد من كل وجه .
صحيحاً فى التعلق العام . وكيف ، وهم مثبتو صفات زائدة على الذات ، قائمة به تعالى . وهكذا القائلون بالنسب و الإضافات . [125]

[125] الفتوحات المكية ، چاپ استاد عثمان يحيى ، ج 1 ، ص 192 - 193 . عثمان يحيى خود شخصاً تمام كارهاى چاپ فتوحات را عهده دار شده ، و حقاً كه يد بيضا نموده است . متصدى چاپ اول فتوحات ، الأستاذ العارف المجاهد ، الرئيس الروحى للثورة الجزائرية ، عبد القادر جزايرى ، أعلى الله مقامه ، است كه خود از ارباب سلوك و مجاهدت بود و آثار با ارزش دارد . وى دقت كافى در چاپ كتاب وحيد در باب خود ، كه لم يسبقه سابق و لا يلحقه لاحق ، به خرج داد . مصحح جديد ، عثمان يحيى ، كه چندى نيز با مرحوم پرفسور كربن همكارى داشت ، قسمتى از فتوحات را در چند مجلد منتشر ساخت ؛ و اين كتاب را با اسلوبى جديد ، مشتمل بر جزئيات و دقايق ، در دسترس علاقه مندان قرار داد . وى كارى عظيم ، كه كوشش و همت جمعى از عشاق معرفت را مىطلبيد ، خود بتنهايى بر عهده گرفته و به خوبى از عهده بيرون آمده است . وى با چاپ تدريجى و فروش مجلدات فتوحات به كار خود ادامه مىداد كه گويا ناشرى نفع طلب قبل از تمام شدن چاپ اول ، مجلدات چاپ شده را با چاپ افست ( بساز و به فروش ! ) به صورتى زشت و با حروفى رنگ پريده و زار و نزار به بازار عرضه داشته ، و ناشيانه آن را با حروف بسيار باريك چاپ كرده چنان كه در كاغذ نامناسب خود جا نيفتاده و در كهنگى همانند حروف مرسوم زمان گذشته است و چنان مىنمايد كه مدتها كار كرده و مستعمل گرديده است . اين قبيل سودجوييها در كار علم از مظاهر انحطاط فرهنگى و ناشى از فقدان مؤلفان محقق است .

مقدمة الآشتياني 122