" حميد طويل " مى گويد : " موسى " پسر " انس " به پدرش گفت : اى ابا حمزه ! " حجاج " در اهواز براى ما خطبه خواند و ما با او بوديم . پس طهور را ياد كرد و گفت : " صورت‌ها و دستهايتان را بشوئيد و سر و پايتان را مسح بكشيد ، براستى كه هيچ چيز از پسر آدم نزديك تر به خبث او نيست از پاهايش . پس باطن پاها و ظاهرشان وعراقيب ( 1 ) آنها را بشوئيد " . انس گفت : خدا راست گفت و " حجاج " دروغ گفت .
خدا مى فرمايد : " سر و پايتان را مسح كنيد " . " حميد طويل " گفت :
" انس " خودش هر گاه دو قدمش را مسح مى كرد ، مرطوب مى نمود . ( 2 ) تمام روات اين حديث نيز توثيق شده اند ، ( 3 ) كما اين كه " ابن كثير " در تفسير خود به صحت سند اعتراف مى كند .
چنان كه مى بينيد " أنس " صحابى رسول خدا ( صلى الله عليه وآله ) كسى را كه شستن پا را لازم مى داند و آن را شرعا در وضو واجب مى شمرد ، تكذيب مى كند و معتقد است خداوند وظيفه را مسح قرار داده است .
عن أبى جعفر ، قال :
إمسح على رأسك ، ( 4 ) بر سرت مسح بكش .
عن الشعبى ، أنه قال :
إنما هو المسح على الرجلين ، ألا ترى أنه ما كان عليه الغسل

1 . جمع العرقوب ، قطر الغليظ فوق عقبه . 2 . اين حديث را " سيوطى " در " الدر المنثور " ذيل آيه وضو ، از طريق " سعيد بن منصور " و " ابن ابى شيبه " نيز نقل مى كند . 3 . ر . ك : تهذيب التهذيب . 4 . تفسير طبرى ، جزء 6 ، ص 82 .

188