باب پنجم در ذكر ائمه و قراء و مشايخ متزهد و علماء دين اسلام رضوان الله عليهم اجمعين و آن شش فصل است :
ائمهء مجتهد و قراء و مشايخ متزهد و علماء متعبد از آن بزرگترند كه درين مختصر شرح بزرگى ايشان توان داد . اما بسبب آنكه علماء در دين اسلام بمرتبهء انبياء ديگر اديانند [1] و ذكر انبيا در ابتدا آمده ، در انتهاء ذكر ايشان مىرود تا اول و آخر [ كتاب بذكر اهل دين مشرف باشد ] [2] فصل اول از باب پنجم در ذكر ائمه و مجتهدان اسلام كه در كار دين اجتهاد نموده‌اند و هر يك در شريعت طريقى سپرده‌اند سيزده كس يكى :
امام معصوم جعفر صادق رضى الله عنه كه امام اهل بيت [3] است و در ما قبل ذكرش آمده و چهار ائمهء سنت و جماعتند و هشت مجتهد و ذكر اصحاب وجوه مذاهب سنت در زمرهء علما خواهد كردن . اكنون ذكر ائمهء سنت و مجتهدان مىرود .
امام ابو حنيفه نعمان بن ثابت بن طاوس بن هرمزد ملك بنى شيبان رضى الله عنه .
نام طاوس بروايتى مرزبان بود [4] . علمدار مرتضى على رضى الله عنه بود و امير المؤمنين على

[1] - باستناد حديث : علماء امتى افضل من انبياء بنى اسرائيل .
[2] - ف ، ر : كتاب را بذكر . . . كرده باشد .
[3] - ر ، ف ، ب : سنت .
[4] - نسبت ابو حنيفه را به چندين صورت نوشته‌اند من جمله : ابو حنيفه نعمان بن ثابت بن زوطى يا مرزبان يا كامكار يا طاوس يا ماه يا هرمزد . جدش از اهالى طخارستان بوده كه در ضمن محاربه با مسلمين اسير شده و اسلام آورده است . نسبتش را به يزدگرد آخرين پادشاه ساسانى مىرسانند . وى در سال هشتادم يا هشتاد و دوم هجرت در كوفه متولد شده و از موالى بنى تيم الله بن ثعلبه بوده و به همين جهت نسبت او را تيملى نوشته‌اند .

624