مستنصر را سه پسر بود : نزار و احمد و عبد المجيد [1] . در اول نزار را المصطفى لدين الله لقب بود ولى عهد كرده بود . ازو برنجيد و او را خلع كرد و به احمد داد و بمستعلى لقب كرد . اسماعيليان دو گروه شدند . آنچه متابعت احمد كردند ، مقدمشان افضل بن امير الجيوش [2] ، ايشان را مستعلوى گفتند و آنچه پيروى نزار كردند ، مقدمشان سعد الدولة القواسى ، ايشان را نزارى خوانند و حسن صباح چنان كه معتقد اسماعيليانست مىگويد اعتبار نص اول دارد . يعنى اسماعيل بن جعفر صادق امام باشد نه موسى كاظم و راستى آنكه بس ناخوش باشد كاظم و رضا و جواد و نقى و مهدى را امام ندانستن و كوره كيا و علاء الدين ملحد و خورشاه و امثالهم را امام خواندن . القصه حسن صباح متابع نزار شد و بنام او دعوت كرد و مستنصر در سنهء سبع و ثمانين و اربعمائه در گذشت .
المستعلى بالله ابو القاسم احمد بن مستنصر بن طاهر بن حاكم بن عزيز بن معز بن منصور بن قائم بن مهدى بر جاى پدر نشست . قصد برادر داشت . نزار ازو بگريخت و با دو پسر به اسكندريه رفت . مستعلى لشكر فرستاد تا او را با پسران بگرفتند و در قاهره محبوس كردند تا متوفى شد . در عهد مستعلى فرنگان بر بعضى سواحل شام مستولى شدند . مستعلى ده سال حكومت كرد و در ذى القعدهء سنهء سبع و تسعين و اربعمائه به قاهره در گذشت .
الآمر به احكام الله ابو على منصور بن مستعلى بن مستنصر بن طاهر بن حاكم بن عزيز بن

[1] - جهانگشا : « دو پسر بود : يكى را نام ابو منصور نزار . اول او را ولى عهد كرد و لقب المصطفى لدين الله داد . بعد از آن پشيمان شد و او را خلع كرد و پسر ديگر ابو القاسم احمد را ولى عهد كرد و لقب او را المستعلى باللَّه داد » .
[2] - يعنى وزير مستنصر امير الجيوش شاهنشاه بن بدر الجمالى معروف به افضل - اما اين مطالب كلا مسامحه آميزست . يعنى بعد از مرگ مستنصر بود كه امير الجيوش و عده‌اى بدور احمد جمع شدند و ، على رغم نزار ، او را المستعلى خواندند و وزير نزار و ناصر الدوله افتكين ، حكمران اسكندريه و متابع نزار را كشت نه در حيات وى .

514