مهدى در مغرب ، در سنهء ست و تسعين و مأتين خروج كرد و بتدريج كار او بالا گرفت . تا در سنهء اثنى و ثلاثمائة بر بنو اغلب [1] كه از قبل مقتدر خليفه حاكم آنجا بودند خروج كرد و ايشان را مقهور گردانيد و بلاد افريقيه [2] در تحت تصرف آورد و بتقويت دولت خود ، از رسول ( ص ) روايت كرد : على رأس ثلاثمائة تطلع الشمس من مغربها . مهدى بيست و شش سال حكومت كرد و در سنهء اثنى و عشرين و ثلاثمائة در گذشت . [3] شصت و دو سال عمر داشت و به پنج سال از مهدى اثنى عشرى كهتر بود .
القائم بامر الله ابن مهدى بر جاى او نشست . در عهد او مردى سنى مذهب ابو يزيد نام خروج كرد و باتفاق جمعى از سنيان با قائم جنگ كرد و او را بشكست و در مهديه [4] محبوس گردانيد . متابعان قايم او را دجال لقب كردند و گفتند كه در خبرست كه دجال بر مهدى يا قايم خروج كند و اين معنى بر عكس است كه مهدى بر دجال خروج خواهد كرد . قائم در شوال سنهء اربع و ثلاثين و ثلاثمائة متوفى شد .

[1] - سلسله‌اى از سلالهء ابراهيم بن اغلب در شمال آفريقا كه مركز آن شهرى بود بنام رقاده . آغاز حكومت اينان از هشتم محرم سنهء صد و هشتاد و چهار هجريست در خلافت هارون الرشيد و ختم آن در 25 جمادى الاخر سال 296 كه آخرين پادشاه اين خاندان بنام ابو مضر زيادة الله بن ابى العباس در برابر ابو عبد الله الشيعى پايدارى نتوانست و به مصر گريخت . با اين ترتيب ذكر سال 302 براى انقراض بنو اغلب مبتنى بر مسامحهء صاحب جهانگشاست . « رجوع شود به زمباور ص 67 و 68 »
[2] - مقصود از مغرب و افريقيه بيشتر مناطق مراكش و تونس و الجزيرهء امروز است و ساكنين آن مناطق را مغربى مىكنند . سعدى در گلستان گويد : خواهندهء ( سائل ) مغربى در صف بزازان حلب مىگفت . اروپائيان هم ساكنين مسلمان اين مناطق را Maure مىگويند .
[3] - براى اطلاع بيشتر بر شرح حال مهدى رجوع شود به ابن خلكان در ذيل نام ابو محمد عبيد الله مهدى و ابن الاثير در سالهاى 296 تا 322
[4] - شهريست كه مهدى در سال 303 ساخت و در تاريخ 308 بناى آن پايان يافت و در شوال آن سال مهدى از رقاده بدانجا منتقل گرديد :

509