الدين چون مغول آن قلعه مستخلص كردند ، او را از گور بر آوردند و بسوختند [1] مدت پادشاهى او بيست و يك سال . او را هفت پسر بود : آق سلطان و ارزلاغ [2] سلطان و كوجاىتكين [3] و اغول ملك [4] بپادشاهى نرسيدند و در فترت مغول كشته شدند و جلال الدين منكبرنى و غياث الدين بيز شاه و ركن الدين غورسانجى را نام سلطنت بود . حال هر يك گفته شود :
سلطان ركن الدين غورسانجى اگر چه از سلطان جلال الدين و غياث الدين بيز شاه كهتر بود ، اما چون پيشتر ازيشان نكبت يافت ، او را مقدم داشتم . به حكم پدر سلطنت عراق به دو مفوض بود و عماد الملك ساوى [ 4 ] وزير او . بعد از پدر عزيمت كرمان كرد و بر خزاين آنجا دست يافت . از كرمان با اصفهان آمد . شهريان با او جنگ كردند . يك هزار آدمى كشته شدند . از آنجا برى رفت و از رى بفيروز كوه شد . در قلعهء گرد كوه متحصن گشت . مغول بمحاصره رفتند . شش ماه محصور بود .
بعد از استخلاص ، سلطان را بشيب [5] آوردند . هر چند تهديد كردند ، پيش امير لشكر زانو نزد . او را با كسانش در سنهء تسع عشر و ستمائة شهيد كردند .
سلطان غياث الدين بيز شاه [6] او را نيز جهت آنكه پيشتر نكبت يافت ، مقدم داشتم . بعد از وفات پدر

[1] - رجوع شود به « سيرهء جلال الدين منكبرنى » چاپ هوداس صفحات 193 - 192 كه مىنويسد استخوانها را پيش اگتاى قاآن بردند و بفرمان او سوختند .
[2] - م : اوزلاغ - در باب صور مختلف اين اسم رجوع شود به جهانگشا طبع ليدن ج 2 حاشيه صفحه 130 .
[3] - اين دو جزو پسران سلطان محمد نيستند بلكه از امراى سلطانند كه « با نود هزار مرد قنقلى در خوارزم بودند » ( رجوع شود بجهانگشا ج 2 ص 131 ) .
[4] - م ، ر : ساوجى - ف : ساويى - ب ، ندارد .
[5] - ف ، ر ، م : به زير .
[6] - در ضبط اين كلمه اختلاف است . در كليهء نسخ گزيده و تاريخ جهانگشاى جوينى ( جلد دوم حاشيه ص 20 ) چنين آمده است . ولى در نسخه عكسى سمط العلى « بيز » و در مجمع الاداب ابن الفوطى هم اين كلمه صريحا « بيز » نوشته شده . اين شاهزاده پنج سال كوچكتر از جلال الدين منكبرنى بود . براى اطلاع بيشتر به حاشيهء ص 201 ج 2 جهانگشا و ص 21 سمط العلى طبع مرحومين قزوينى و اقبال مراجعه شود .

495