ازو بازگشت . سلطان غور ، شكسته بسته خود را بغزنين كشيد . غلامش يلدوز [1] او را در غزنين راه نداد و [ ازو رزم خواه ] [2] شد . سلطان غور را مجال انتقام و [ مقاومت ] [3] نبود راه مولتان گرفت . سپاهش يگان دوگان به دو [ پيوستند ] . [4] يك هزارى [5] با او جمع شدند . غلامش آيبك پادشاه مولتان بود . زيادت التفاتى بسلطان نكرد . سلطان با او جنگ كرد و او را بگرفت و بكشت . لشكرى نيك برو جمع شد . عزم غزنين كرد . مشايخ و اكابر غزنين شفيع شدند تا خون يلدوز را ببخشيد . درين حالت خوارزمشاه پيغامى از سر قدرت بسلطان غور فرستاد و صلح طلبيد . هر چند آن صلح بر سلطان غور از هزار جنگ سختتر [6] بود ، اما چون خوارزمشاه محق بود ، جواب نداشت . صلح كردند بر آنكه بلخ و هرى غوريان را بود و مرو و نشابور خوارزمشاه را .
سلطان غور در سنهء اثنى و ستمائة بغزاى هندوستان رفت و بسيار مواضع مسخر گردانيد . پس بانتقام خان سمرقند عازم شد . در راه فدائيان هندوان كوكرى ، در حالت نماز كردن او را شهيد كردند . چهل سال امارت و چهار سال سلطنت كرده بود . [7] محمود ابن محمد بن سام بن حسين ، بعد از عمش جمعى امرا ميل او داشتند و بعضى ميل بخواهرزادهء سلطان شهاب الدين ، بهاء الدين سام بن محمد بن مسعود بن حسين مىكردند و طرف بهاء الدين سام غالب بود و شوكت و سلطنت او بيشتر . اما تقدير ازلى موافق تدبير و شوكت نبود . بهاء الدين سام بوقت رفتن بغزنين در گذشت . كار سلطنت بر محمود قرار گرفت و او پسران بهاء الدين ، علاء الدين و جلال الدين را كشور باميان داد . چون سلطان محمود مرد كار نبود ، غلامان پدر و عمش هر يك بر ولايتى مستولى شدند و قطب الدين آيبك بر هند مستولى شد و دهلى دار الملك ساخت و

[1] - نسخ : ايلدگز - رك طبقات ناصرى
[2] - ق : رزمجوى
[3] - ق : توقف
[4] - ف ، ب : مىپيوستند
[5] - ف ، ب : هزار سوار - ر : هزارى
[6] - ر : بتر
[7] - مدت سلطنت او مستقلا از جمادى الاولى 599 تا سوم شعبان 602 بود يعنى كمى بيش از سه سال .

407