ابو بكر بدون پيغمبر تدبير ميكرد يا بشركت او تدبير ميكرد يا پيغمبر باو احتياج داشت مأمون گفت پس در خيمه بودن ابو بكر چه فضيلت است از براى او و اگر فضيلت ابو بكر بنشستن از حرب و جهاد نكردن باشد واجب باشد كه هر كسى از حرب نشيند و جهاد نكند فاضل باشد و افضل از مجاهدان باشد و خداوند تبارك و تعالى ميفرمايد * ( لا يَسْتَوِي الْقاعِدُونَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ غَيْرُ أُولِي الضَّرَرِ وَالْمُجاهِدُونَ فِي سَبِيلِ الله بِأَمْوالِهِمْ وَأَنْفُسِهِمْ فَضَّلَ الله الْمُجاهِدِينَ بِأَمْوالِهِمْ وَأَنْفُسِهِمْ عَلَى الْقاعِدِينَ دَرَجَةً وَكُلاًّ وَعَدَ الله الْحُسْنى وَفَضَّلَ الله الْمُجاهِدِينَ عَلَى الْقاعِدِينَ أَجْراً عَظِيماً ) * اسحق بن حماد بن زيد گويد پس از آن مأمون بمن گفت سورهء * ( هَلْ أَتى عَلَى الإِنْسانِ حِينٌ مِنَ الدَّهْرِ ) * را قرائت كن من اين سورهء مباركه را قرائت كردم تا رسيدم باين آيه * ( وَيُطْعِمُونَ الطَّعامَ عَلى حُبِّه مِسْكِيناً وَيَتِيماً وَأَسِيراً ) * تا قول سبحانه * ( وَكانَ سَعْيُكُمْ مَشْكُوراً ) * مأمون گفت اين نزول آيات در حق كيست گفتم در حق على ( ع ) گفت آيا بتو رسيده است كه على ( ع ) هنگامى كه مسكين و يتيم و اسير را اطعام فرموده گفته باشد * ( إِنَّما نُطْعِمُكُمْ لِوَجْه الله لا نُرِيدُ مِنْكُمْ جَزاءً وَلا شُكُوراً ) * بنا بر آنچه حقتعالى در كتاب خود وصف فرموده است كه چنين گفت گفتم چنين چيزى بمن نرسيده است گفت همانا حقتعالى عارف بسريرت و نيت على ( ع ) بود پس آن را در كتاب خود اظهار فرمود بجهت شناسانيدن امر على ( ع ) را بخلق پس آيا ميدانى كه خدا وصف كرده باشد در سخنانى كه بآنها وصف كرده است آنچه را كه در بهشت است مثل آنچه كه در اين سوره وصف كرده است كه ميفرمايد * ( قَوارِيرَا مِنْ فِضَّةٍ ) * گفتم نميدانم كه اشياء بهشتى را بمثل وصف در اين سوره وصف كرده باشد گفت پس اين فضيلت ديگر است يعنى چون در اين سوره كه شأن و نزول آن در حق على است بنهايت اوصاف وصف بهشت كرده است محقق خواهد شد فضيلت ديگر نيز از براى على ( ع ) و پرسيد كه قوارير من فضة چگونه است و چيست گفتم نميدانم گفت مراد اينست كه ظروف و جامهاى نقره بهشتى در صفا و تلألؤ مثل آبگينها است كه آنچه داخل در آنست مثل خارج آن ديده مىشود و اين مثل قول پيغمبر ( ص ) است كه با بخشه غلام خود فرمود يا ابخشه رويدا شوقك الى القوارير ) * يعنى اى ابخشه كم كن ميل خود را بقوارير و مقصود آن جناب از قوارير زنانست زيرا كه زنان چون آبگينها باشند در نازكى و لطافت و نيز مثل قول پيغمبر ( ص ) است ركبت فرس ابى طلحة فوجدته بحرا ) * يعنى سوار شدم اسب ابى طلحه را پس آن روز بحر يافتم يعنى گويا آن اسب دريا بود در جارى شدن و دويدن و مثل قول حقتعالى * ( وَيَأْتِيه الْمَوْتُ مِنْ كُلِّ مَكانٍ وَما هُوَ بِمَيِّتٍ وَمِنْ وَرائِه عَذابٌ غَلِيظٌ ) * يعنى و ان جبار متكبر را مرگ آيد از هر مكانى و او مرده نيست بمردنى كه از عذاب

435