محتمل است كه مراد از هذا الذى رزقنا اين باشد كه اين نوع ثمره ثواب آن چيزيست كه موفق شده بوديم در دنيا از معرفت و طاعت و مراد از تماثل ميان معارف و طاعت و ميان ثواب آن دو شرف باشد و مزيت علو طبقه پس اين آيه در وعد باشد نظير قوله تعالى ذُوقُوا ما كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ كه در وعيد است و از قتاده روايتست كه آن ميوه ها در جودة متشابه يكديگر باشند كه هيچكدام از ديگرى كمتر نباشد بخلاف ميوه هاى دنيا كه مختلف الطعم و اللون است و نزد بعضى ديگر تشابه از حيثيت توافق است يعنى همه نعم بهشت در لطافت و زينت وجودت مانند يكديگر باشند مثلا خادم موافق مسكن باشد و مسكن موافق فرش و نوع طعام موافق نوعى ديگر و على هذا القياس چنان كه از پيغمبر ( ص ) مرويست كه در بهشت مرغانى باشند كه بر هر يكى هفتاد هزار پر هر گاه صحنى را نزد بندهء مؤمن نهند مرغى از آن بيايد و بر آن صحن افتد و پرها بيفشاند از هر پرش لونى طعام بيرون آيد از برف سفيدتر و از مسكه نرمتر و از انگبين شيرينتر كه همه در اصل لطافت و لذت و بوى خوش مشابه يكديگر باشند و مؤمنان بر غرفه هاى عاليه تكيه زده مرفه الحال و فارغ البال به خوردن اين نوع ميوه ها و طعامها مشغول باشند * ( وَلَهُمْ ) * و مر ايشان را باشد * ( فِيها ) * در آن بهشتها * ( أَزْواجٌ ) * زنانى كه جفت ايشان باشند از حورى و انسى * ( مُطَهَّرَةٌ ) * كه پاك گردانيده شده باشند از عيبهايى كه زنان دنيا راست از بول و غايط و منى و حيض و استحاضه و نفاس و چرك و ساير قاذورات و مكروهات ديگر از سوء اخلاق و قبح صور و افعال چه تطهر مستعمل است در اجسام و اخلاق و افعال يعنى در كمال صفا و غايت خلق و جمال باشند و مطهرة ابلغ است از طاهرة و متطهرة به جهت اشعار به اينكه مطهرى تطهير ايشان كرده و او نيست مگر حق سبحانه و از سعيد بن عامر روايتست كه پيغمبر ( ص ) فرمود كه اگر زنى از زنان اهل بهشت يك بار به دنيا نگرد همهء روى زمين پر از بوى مشك شود و نور آفتاب و ماهتاب را ببرد و از ابن عباس مرويست كه حضرت رسالت ( ص ) فرمود كه اگر يكى از حور العين آب دهن در هفت درياى تلخ و شور اندازد جميع آبهاى آن چون شهد شيرين گردد و در خبر آمده كه اگر بندهء مؤمن زنى عجوزه داشته باشد كه بانواع عيوب و كدورات مبتلا باشد و در غايت قذارت و زشتى حق سبحانه او را در بهشت از جميع آن عيبها پاكيزه سازد و جمال و صفايى كه حور العين را باشد به او عطا فرمايد و جفت شوهر خودش گرداند و در روايت واقع شده كه چون زنان بهشت جفت خود را در بهشت ببينند گويند ( انت لى و انا لك لم تر عيناى مثلك ) من از براى توام و تو از براى من چشم من مانند ترا در حسن منظر و صفاى جوهر هرگز نديده و بدانكه اطلاق زوج بر ذكر و انثى هر دو ميكنند و در اصل اسم آن چيزيست كه مر او را قرينهء از جنس او باشد