) * هم بغم [1] اندر همى گذارد [2] چونين تا بگه نوبهار و نيمهء نيسان آنگه اگر نيم شب درش بگشايى چشمهء خورشيد را به بينى تابان ور ببلور اندرون [3] ببينى گوئى گوهر سرخست [4] بكفّ موسى عمران زفت شود را دو مرد سست [5] دلاور گر بچشد زوى و ، روى زرد گلستان و آنك بشادى يكى قدح بخورد زوى رنج نبيند از آن فراز و نه احزان انده ده ساله را بطنجه [6] رماند شادى نو را ز رى بيارد و عمّان بامى چونين كه سال خورده بود چند [7] جامه [8] بكرده فرار بنجهء [9] خلقان مجلس بايد بساخته ملكانه از گل و وز ياسمين و خيرى الوان نعمت فردوس گستريده ز هر سو ساخته كارى كه كس نسازد چونان جامهء زرين و فرشهاء نوايين شهره رياحين و تختهاء [10] فراوان بربط عبى [11] و فرشهاء [12] فوادى چنگ مدك نير و ناى چابك حابان [13]

[1] بخم ( ؟ )
[2] اصل : بدون نقطه و ظاهرا « گذارد » يعنى بگذراند ،
[3] ديوان رودكى : اندرش .
[4] ديوان : سرخست و كف . . تاى ( سرخست ) بقاعده قديم در اين موارد خوانده نميشود .
[5] اصل : « زفت شود راد و مرد سست و دلاور » . ن ل : راد مرد و سست دلاور .
[6] طنجه از شهرهاى مراكش است ، مراد اين است كه اندوه كهنه را بدورترين بلاد عالم رانده و شادى تازه را از رى و عمان كه هم بالنسبه ببخارا نزديك نبوده است بمجلس آورد - و در اين شعر هم مانند باقى شعرها تصرفى بارد كرده‌اند بدين طريق : انده ده ساله را ز طبع رماند * شادى نو آرد و ببرّد غمان ! و جاى شكر است كه در ديوان رودكى و غالب نسخ ديوان قطران به همين طريق اصل اين شعر محفوظ مانده است . و معلوم نيست شعر مصحف بارد مذكور در فوق را از كجا پيدا كرده‌اند ؟ !
[7] بىنقطه و ظ : چند .
[8] اصل جامه و بعد جام با مركبى تازه ، و باقى كلمات هم بىنقطه است ؟
[9] كذا با ياى اضافى و ظ : « جامه بكرده فراز پنجه خلقان » يعنى از سالخوردگى پنجاه جامه كهنه كرده است .
[10] اصل : تحتها « تختها » بمعنى : سرير .
[11] در اصل چنين است .
[12] ظاهرا « فرشهاء » تقليد كاتب از مصراع اول شعر بالاست و چون در اين شعر ذكر سازها از قبيل بربط و چنگ و ناى است بايستى بر حسب قاعده بجاى « فرشهاء » نام سازى بلفظ مفرد يا جمع بوده باشد .
[13] ظ : چنگ مدك نيز و ناى چابك جانان ( ؟ ) ن چاپى : چنگ و دف و پردهاى چابك جانان .

318