او را آنجا بكشت ، و ياران او پراكندند [ و ] بيشترى اسير كردند و به شهر اندر آوردند ، و شهر ساكن شد .
پس عيّاران را بگرفتن گرفت و بند همىكرد و بكرمان ميفرستاد ، و اندر اوّل سنهء اثنى و ثلثمائه خراج [1] بيرون كرد ، و بدر او را مدد فرستاد از فارس ، و فرمان داد كه ببست رويد [2] و بو منصور [3] جيهانى ببست بود ، بو منصور عمل بست از دست احمد بن اسماعيل داشت ، يك چندى بيامد بسيستان ، چون او را [4] بكشتند و نصر بن احمد را بنشاندند ، بو منصور ببست شد ، خالد بن محمد نامه كرد بجيهانى كه بست بگذار و بر [ و ] ، او نرفت بفرمان او ، پس [5] فضل بن حميد برفت بحرب او سوى بست روز سه شنبه هشت روز گذشته از جمادى الأولى سنه اثنى و ثلثمايه ، چون بنوزاد رسيد ، بو منصور جيهانى پذيرهء او آمد و آنجا حربى سخت بكردند و هزيمت بر جيهانى افتاد ، با گروه خويش برفت ، سوى سعد طالقانى شد بزابلستان ، و فضل بن حميد ببست اندر شد روز پنجشنبه شش روز باقى از جمادى الأولى سنهء اثنى و ثلثمايه ، روزگارى آنجا ببود و ز آنجا بسيستان آمد ، و فتح بن بارحوح [6] را آنجا خليفت كرد ، چون جيهانى نزديك سعد رسيد قصد بست كردند هر دو ، چون برزدان [7] رسيدند ، فتح تاختن كرد بر ايشان و بسيار مردم كشته شد ، آخر

[1] ممكن است بمعنى خراج گرفتن باشد - يعنى ماليات گرد آورد و فرستاد ، و هم ممكنست بتشديد راء باشد ، بمعنى عمال و سر رشته داران خراج . قال الزمخشرى : فلان خرّاج ولَّاج ، لمتصرف و هو يعرف موالج الامور و مخارجها و مواردها و مصادرها ( اساس البلاغه ج 1 ص 222 ) صحاح ندارد و قاموس معنى تقريبى كرده است . و اين لغت قبلا هم آمده است .
[2] و الظاهر ، ببست رود .
[3] ابن اثير « عبيد الله بن احمد الجيهانى » ضبط كرده ( ج 8 ص 26 ) و شايد ابو منصور كنيهء وى بوده است و ظاهرا او برادر محمد بن احمد جيهانى وزير نصر بن احمد باشد .
[4] يعنى : احمد بن اسماعيل را .
[5] در اصل « بر فضل » .
[6] كذا بدون نقطه .
[7] كذا ، و الظاهر « روذان » و روذان شهركى است از قرنين كوچكتر نزديك فيروزقند ، از طرف راست كسى كه از بست بسوى رخد ميرود ( اصطخرى ص 248 ) .

304