تزوّج به النّساء و ملك به الإماء لرددته ، فإنّ في العدل سعة ، و من ضاق عليه العدل فالجور عليه أضيق . [1] امام على « ع » - در مورد مستمرّيها و تيولهاى خليفهء سوّم كه امام آنها را به مسلمانان بازگرداند : به خدا كه اگر با آنها زنانى به ازدواج درآمده باشند و كنيزانى خريده شده باشند ، همه را ( به بيت المال مسلمين ) باز خواهم گرداند ، زيرا كه آسايش مردم در عدالت است ، و هر كس از اجراى عدل به تنگ آيد ، جور كشيدن بيشتر او را به تنگ خواهد آورد . 4 - الامام الباقر « ع » - أبو حمزة الثّماليّ قال : سمعته يقول في الملوك الَّذين يقطعون النّاس : هي من الفيء و الأنفال و ما أشبه ذلك . [2] امام باقر « ع » - ابو حمزهء ثمالى مىگويد : از امام باقر « ع » شنيدم كه در بارهء تيولهايى كه شاهان به كسانى مىبخشند فرمود : اينها از غنايم جنگى و انفال و نظاير اينهاست ( يعنى اموال عمومى ) . 5 - الامام الكاظم « ع » : إنّ الأرض لله تعالى ، جعلها وقفا على عباده . . . [3] امام كاظم « ع » : زمين از آن خداى متعال است ، كه آن را وقف بر بندگان خود كرده است . . . ، آشكار است كه اختصاص دادن مواهب عمومى ، كه متعلَّق به همه

[1] . « نهج البلاغه » / 66 ؛ « عبده » 1 / 42 . شيخ محمّد عبده مصرى ، در « شرح نهج البلاغه » مىگويد : « قطايع عثمان ، يعنى : زمينهايى كه وى به كسانى بخشيده بود ( و به تيول داده بود ) » - ( 1 / 42 ) .
[2] « تفسير عيّاشى » 2 / 48 .
[3] « وسائل » 17 / 345 .

475