شب از ايشان فوت شده ، و اگر مىگذاشتم كه به عبادت برمىخواستند ، هر آينه به عجب مبتلا مىشدند ، و فريفتهء اعمال خود مىشدند ، و به سبب آن هلاك مىشدند به آن كه از خود راضى مىشدند ، و گمانشان اين بود كه از همه عبادت كنندگان در گذشته‌اند ، و از تقصير بيرون آمده‌اند ، و در اين صورت از من دور افتاده بودند ، و گمانشان اين بود كه به من و رحمت من نزديك شده‌اند .
زنهار كه اعتماد نكنند عابدان بر اعمالى كه از جهة ثواب من مىكنند كه اگر مدّت عمر در عبادت و بندگى من باشند ، با تعب بىشمار و مجاهدت بسيار ، هر آينه آن چه شرط بندگى منست به جا نياورده‌اند در آن چه مىطلبند از كرامتهاى من ، و نعيم جنات من ، و مراتب عاليه كه از جهة ايشان مقرر ساخته‌ام ، و عبادت ايشان باعث اين نعمتها نمىشود ، بلكه مىبايد كه اعتماد ايشان بر رحمت غير متناهى من باشد ، و فرح ايشان از فضل من باشد ، و اطمينان قلوب ايشان بحسن ظن بر من باشد نه بر عملشان كه در اين صورت رحمت من ايشان را فرا مىگيرد ، و رحمت من ايشان را مىرساند به رضاى من ، و عفو من خلعت مغفرت بر ايشان مىپوشاند ، به درستى كه منم خداوند رحمن و رحيم و من به رحمانيّت مسمايم .
( واقرّ بذنبى إليك ) يعنى اقرار مىكنم به گناهان خود نزد تو كه خداوندى ، و ذكر اقرار به گناهان بعد از ذكر توكل بنا بر تأسى و متابعت حضرت سيّد المرسلين و ائمه طاهرين است صلوات الله عليهم كه در اكثر خطب فرموده‌اند ، و چون خطب را مقدمهء مطالب مىساخته‌اند كه از جناب اقدس الهى لفظا يا معنى طلب مىنموده‌اند خيريت عاقبت آن مطلب را ، مناسب است كه توكل بر خداوند نمايند تا هر چه خير باشد چنان كند ، و اعتراف به گناهان نمايند كه ما قابليت استجابت دعا نداريم به سبب گناهان بسيارى كه از ما صادر شده است ، قطع نظر از آن كه اقرار به گناهان سبب مغفرت و استجابت دعوات و برآمدن

148