از عمر بن الخطاب شد زيرا كه طلب كرد خراج را بوزن ثقيل و بر رعيت دشوار شد پس جمع كرد اين دو درهم را و قرار داد اين وزن عدل را و بعضى گفته اند كه درهم اهل مكه شش دانق بود و چون رسول ص به مدينه آمد اهل مدينه را ارشاد فرمود بوزن مكَّه و دانق بكسر نون و فتح نيز ضبط شده است شش يك درهم است و داناق نيز گفته شده است و شيخ طريحى در مجمع البحرين مىفرمايد كه دانق در نزد اهل يونان دو دانه خرنوب است زيرا كه درهم در نزد ايشان دوازده حبه خرنوب است و دانق اسلامي شانزده حبه خرنوب است و جمع دانق بكسر نون دوانق و بفتح نون دوانيق است و دوانيقى لقب ابو جعفر منصور است كه دويّم خلفاى بني عباس است و او را ابو الدوانيق نيز مىگويند بجهت آن كه در وقت كندن خندق كوفه بهر يك از حافرين دانق فضّه بخش داد كذا فى المغرب و اسمه عبد الله بن محمد تمام شد كلام طريحى ره و يحتمل كه دانق معرّب دانك باشد چنانكه بعضى نيز

71