مىشود چنانكه به زياد كردن ثلث ذرّات مثقال شرعى عدد ذرات مثقال صيرفى واضح مىگردد مقدّمة ثالثه در تحقيق حال رطل و صاع و مدّ و اوقيه و وسق است فصل رطل بكسر راء مهمله و سكون طاء مهمله و فتح راء نيز جايز است عبارت است از معيار مخصوصى كه چيزى به آن وزن مىشود و لكن اعتباري نيست به آن چه در اين زمانها او را رطل مىنامند زيرا كه اين عرف حادث است و حمل اخبار بر آن نمىشود بلكه حمل مىشود بر آن چه در آن اعصار متعارف بوده است و گفته مىشود رطلت الشيء اذا وزنته بيدك لتعرف وزنه تقريبا و از جمله اطلاقات رطل رطل بغدادي است كه تفسير كرده اند آن را بعضى بنصف من و بسياري از اهل لغت به دوازده اوقيه و اوقيّه بضم همزه و سكون واو و كسر قاف و تشديد ياء چهل درهم است و در نزد اطبّاء عبارت است از وزن ده مثقال و پنج سبع درهم و در قاموس است كه اوقيه بضم هفت مثقال است چون وقيّه بضم و فتح ياء مشدّده و چهل درهم است و در

111