سؤال :
در مورد قصاص اطراف بفرماييد :
الف ) آيا ملاك ، رعايت مماثلت نسبيه است يا عرفيه ؟ معيار هر كدام چه مىباشد ؟
ب ) در كدام صورت ، قصاص تبديل به ديه مىشود ؟
ج ) آيا بين طول ، عرض و عمق در اجراى قصاص تفاوتى هست ؟
( مثلا : اگر جانى لاغر ومجنى عليه چاق است و نيمى از بازوى مجنى عليه - به عمق 3 سانتى متر - بريده شده است . آيا در قصاص بايد نيمى از بازوى جانى لاغر را بريد كه 2 سانتى متر است يا بايد همان 3 سانتى متر بريده شود ، اگر چه بيش از نصف بازو باشد ؟ ) جواب :
( باسمه جلت اسمائه ) الف ) در قصاص اطراف تساوى در مساحت معتبر نيست چون مقابله در آن موارد بين طبيعى چشم و چشم ، وانف وانف وغيرهما و نظر به صغر و كبر نيست .
بلى در باب جروح مقابله بين جرح ومماثل آن است لا محالة مساحت معتبر است .
ب ) در صورتى كه مساحت جراحت در عضو مجنى عليه - تمام عضو جانى را مىگيرد و زياده هم دارد به واسطه صغر عضو جانى - قصاص از عضو ديگر جائز نيست ، بلكه به مقدارى كه عضو جانى تحمل دارد قصاص مىشود و در زايد متعين است ديه و در قصاص اطراف هم چنانچه احتمال سرايت قطع عضو به جان جانى برود قصاص مبدل به ديه مىشود ج ) در مماثلت معتبر در جروح ميزان مساحت است طولا وعرضا و مساحت عمقى معتبر نيست .
( تاريخ جواب استفتاء : 8 صفر 1420 )

53