قال شيخنا فى المعارف الإلهية ، فى أوّل مجلس تشرفت بحضوره و سألته عن كيفية الوحى ، فى ضمن بياناته ، أن « هاء » فى « إنا أنزلناه » إشارة إلى الحقيقة الغيبية النازلة فى بنية المحمدية .
شيخ عارف محقق ، ملا عبد الرزاق كاشى ، در تأويلات گفته است :
« ليلة القدر » هى البنية المحمدية ، حال احتجابه فى مقام القلب بعد الشهود الذاتى .
براى حضرت ختمى مقام در حال شهود ذاتى و فنا در عين وجود ، در مقام « سرّ » بلكه « خفى » ، بدون تنزل يا احتجاب به مقام « قلب » تلقى حقيقت قرآن ممكن نبود .
و نيز در ابتداى بلوغ به مقام « قلب » نيز استعداد تلقى حقيقت جمعى قرآن امكان نداشت چه آن كه مظهر حقيقت قرآن قلبى است كه بالغ به مقام « روح » و « سرّ » و « خفى » و « اخفى » باشد ، و در مقام شهود ذاتى مع نزلة يسيرة و تنزل در حدى كه « فاصلة ما » ى موهوم تحقق يابد تا مظهر تجلى قرآنى قرار گيرد .
امام ، عليه الرحمة و الرضوان ، سورهء مباركهء « قدر » را تفسير و اشاراتى به « تأويل » نيز نموده‌اند .
در « مصباح » سى و يكم مؤلف علامه به بيان معناى حديث منقول از حضرت ختمى مقام در جواب سؤال ابو رزين عقيلى و تحقيق در حضرت « عمائيه » پرداخته‌اند ، كه حقير در مباحث گذشته آن را بيان داشت . و نيز در اوايل بحث ، در نحوهء ظهور تعين وجود مطلق به « احديت » و « واحديت » مفصل بحث نموديم .
< صفحة فارغة > [ گفتار در اعيان ثابته و حقيقت آن ] < / صفحة فارغة > در مقام بيان اين مطلب مهم موجود در مسفورات ارباب عرفان كه الأعيان الثابتة ما شمّت رائحة الوجود و لم تشمّ . و اين اصل مسلم كه سنخ وجود متحقق بالذات است ، و تقرير آن كه به چه نحو مىتوان قبول كرد كه الأعيان الثابتة وجودات خاصة علمية . اشاراتى و تنبيهاتى لازم است .

مقدمة الآشتياني 36