نام کتاب : لغات در تفسير نمونه نویسنده : مكارم شيرازى، ناصر جلد : 1 صفحه : 547
به همين دليل، به معناى{{صورتی: «حسيب»}} نيز آمده است و در آيه فوق، تمام اين معانى ممكن است از
كلمه «مقيت» اراده شود. [1]
'''مَقِيل:'''
{{(آیه):وَ أَحْسَنُ
مَقيلًا}}
{{صورتی:«مَقِيْل»}} از مادّه{{صورتی: «قَيْلُولة»}} به معناى «محل استراحت در نيمه روز» است (از مادّه «قيلوله» به معناى خواب
نيم روز آمده است). [2]
'''مكاتبه:'''
{{(آیه):فَكَاتِبُوهُمْ
إِنْ عَلِمْتُمْ}}
{{صورتی:«مكاتبه»}} از مادّه{{صورتی: «كتابت»}} و{{صورتی: «كتابت»}} در اصل از مادّه{{صورتی: «كتب»}} (بر وزن كسب) به معناى «جمع» است، و اين كه: نوشتن را
كتابت مىگويند به خاطر آن است كه حروف و كلمات را در يك عبارت جمع مىكند، و چون
در{{صورتی: «مكاتبه»}} قرار دادى ميان «مولا» و «عبد» نوشته مىشود آن را «مكاتبه» ناميدهاند.
{{صورتی:«عقد مكاتبه»}} يك نوع قرار داد است كه ميان اين دو نفر بسته مىشود، و عبد موظف مىگردد، از
طريق كسب آزاد، مالى تهيه كرده و به اقساطى كه براى او قابل تحمل باشد به «مولا»
بپردازد و آزادى خود را باز يابد، و دستور داده شده است كه مجموع اين اقساط، بيش
از قيمت عبد نباشد. و نيز اگر به عللى عبد، از پرداختن اقساط عاجز شد، بايد از
بيتالمال و سهم زكات اقساط او پرداخته و آزاد گردد، حتى بعضى از فقهاء تصريح
كردهاند: اگر زكاتى به مولا تعلق گيرد، خود او بايد اقساط بدهى عبد را از باب
زكات حساب كند. اين عقد يك عقد لازم است و هيچ يك از طرفين حق فسخ آن را ندارد
(البته مكاتب بر دو قسم است:
مطلق و مشروط. در مكاتب مطلق به هر مقدار كه عبد پرداخت كند آزاد مىشود و اما
در مشروط تا آخرين قسط را نپردازد، هيچ آزادى ندارد). [3]
'''مَكَانَة:'''
{{(آیه):اعْمَلُوا عَلى
مَكَانَتِكُمْ}}
{{صورتی:«مَكَانَة»}} مصدر يا اسم مصدر، به معناى قدرت بر چيزى داشتن است و به معناى محل توقف است،
و در اينجا اشاره به اين است كه: خدا مىتواند آنها را در همان محل توقفشان، از
شكل انسانى بيرون برد، هم تغيير صورت دهند، و هم توانايى بر حركت نداشته باشند،
درست مانند مجسمههاى بىروح.
در اين كه: «مَكَانَة» از چه ماده است؟ و چه معنايى دارد؟ غالباً مفسران و
ارباب لغت آن را به معناى محل و جايگاه و منزلت و از
[1]سوره نساء: 85؛[https://lib.eshia.ir/27575/4/57/مَكَانَة مكارم شيرازى، ناصر، تفسير نمونه، ج4، ص57.]
[2]سوره فرقان: 24؛[https://lib.eshia.ir/27575/15/78/مَقِيل مكارم شيرازى، ناصر، تفسير نمونه، ج15، ص78.]
[3]سوره نور: 33؛[https://lib.eshia.ir/27575/14/501/مكاتبه مكارم شيرازى، ناصر، تفسير نمونه، ج14، ص501.]
نام کتاب : لغات در تفسير نمونه نویسنده : مكارم شيرازى، ناصر جلد : 1 صفحه : 547