نام کتاب : لغات در تفسير نمونه نویسنده : مكارم شيرازى، ناصر جلد : 1 صفحه : 27
{{صورتی:«راغب»}} در «مفردات»
مىگويد:{{صورتی: «احسان»}} چيزى برتر از{{صورتی:
«عدالت»}} است؛ زيرا{{صورتی: «عدالت»}} اين است كه
انسان آنچه بر عهده اوست بدهد، و آنچه متعلق به او است بگيرد؛ ولى{{صورتی:
«احسان»}} اين است كه بيش از آنچه وظيفه اوست انجام دهد، و كمتر از آنچه حق
اوست بگيرد. [1]
'''أَحْسَنِها:'''
{{(آیه):يَأْخُذُوا بِأَحْسَنِهَا}}
{{صورتی:«أَحْسَنِهَا»}} از مادّه{{صورتی:
«حسن»}} است و اين كه در آيه بالا مىخوانيم: «بهترين اين دستورات را
بگيرند»، نه به اين معناست كه در ميان آنها «بد» و «خوب» بوده است و آنها وظيفه داشتهاند
خوبها را بگيرند و بدها را رها كنند؛ و يا «خوب» و «خوبتر» داشته و موظف
بودهاند تنها «خوبترها» را انتخاب نمايند. بلكه گاهى كلمه «افعل تفضيل» به معناى
«صفت مشبّهه» مىآيد و آيه مورد بحث ظاهراً از اين قبيل است؛ يعنى{{صورتی:
«احسن»}} به معناى{{صورتی: «حسن»}} است. اشاره
به اين كه جميع اين دستورات حسن است و نيك.
اين احتمال
نيز در آيه فوق وجود دارد كه{{صورتی: «احسن»}} به همان
معناى بهتر و افعل تفضيل بوده باشد. اشاره به اين كه در ميان اين دستورات، امورى
مجاز شمرده شده است (همانند قصاص) و امورى از آن بهتر معرفى شده (همانند عفو و گذشت).
يعنى به
پيروانت بگو: تا مىتوانند آنچه بهتر است را انتخاب كنند و فىالمثل عفو را بر
قصاص (جز در موارد خاص) ترجيح دهند.
اين احتمال
وجود دارد كه ضمير «أَحْسَنِها» به{{صورتی: «قُوّة»}}
يا{{صورتی: «أخذ به قوّة»}} باز گردد؛ اشاره به اين معنا كه آنها
را به بهترين نوع از جدّيّت و قوّت و قدرت بگيرند. [2]
'''أُحْشُرُوا:'''
{{(آیه):أُحْشُرُوا الَّذِيْنَ}}
{{صورتی:«أُحْشُرُوا»}} از مادّه{{صورتی:
«حشر»}} به گفته{{صورتی: «راغب»}} در «مفردات»
به معناى خارج كردن گروهى از مقر خود، و گسيل داشتن آنها به ميدان جنگ و مانند آن
است. اين واژه در بسيارى از موارد به معناى جمع كردن نيز آمده است.
[3]
'''أَحْصُوا:'''
{{(آیه):وَ أَحْصُوا الْعِدَّةَ}}
{{صورتی:«أَحْصُوا»}} از مادّه{{صورتی:
«احصاء»}} به معناى شمارش است و در اصل از{{صورتی: «حصى»}}
به معناى{{صورتی: «ريگ»}} گرفته شده است؛ زيرا بسيارى از مردم
در زمانهاى قديم كه به
[1]سوره بقره: 195؛[https://lib.eshia.ir/27575/2/49/أَحْصُوا مكارم شيرازى، ناصر، تفسير نمونه، ج2، ص49.]؛ رحمن، آيه 60
؛[https://lib.eshia.ir/27575/23/181/أَحْصُوا مكارم شيرازى، ناصر، تفسير نمونه، ج23، ص181.]؛سوره مرسلات: 44؛[https://lib.eshia.ir/27575/25/425/أَحْصُوا مكارم شيرازى، ناصر، تفسير نمونه، ج25، ص425.]
[2]سوره اعراف: 145؛[https://lib.eshia.ir/27575/6/433/أَحْسَنِها مكارم شيرازى، ناصر، تفسير نمونه، ج6، ص433.]
[3]سوره صافات: 22؛[https://lib.eshia.ir/27575/19/45/أُحْشُرُوا مكارم شيرازى، ناصر، تفسير نمونه، ج19، ص45.]
نام کتاب : لغات در تفسير نمونه نویسنده : مكارم شيرازى، ناصر جلد : 1 صفحه : 27