نام کتاب : لغات در تفسير نمونه نویسنده : مكارم شيرازى، ناصر جلد : 1 صفحه : 21
نر{{صورتی:
«ثور»}} مىگويد، به خاطر آن است كه زمين را با آن شخم مىكند.
[1]
'''أَثارُوا الأَرْضَ:'''
{{(آیه):أَثارُوا الأَرْضَ}}
جمله{{صورتی:
«أَثارُوا الأَرْضَ»}} (زمين را زير و رو كردند)، ممكن است اشاره به شخم
كردن زمين براى زراعت و درختكارى، يا كندن نهرها و قناتها و يا بيرون آوردن شالوده
عمارتهاى بزرگ، و يا همه اينها باشد؛ چرا كه جمله{{صورتی: «أَثارُوا
الأَرْضَ»}} مفهوم وسيعى دارد كه تمام اين امور را كه مقدمه عمران و آبادى است،
شامل مىشود. [2]
'''أَثارَة:'''
{{(آیه):أَوْ أَثارَةٍ مِّنْ عِلْمٍ}}
علماى لغت و
مفسران براى{{صورتی: «أَثارَة»}} از مادّه{{صورتی: «أثر»}}
(بر وزن حلاوة) چند معنا ذكر كردهاند:{{صورتی: «باقيمانده چيزى»، «روايت»}}
و{{صورتی: «علامت»،}} ولى ظاهر اين است كه همه، به يك معنا
بازمىگردد، و آن اثرى است كه از چيزى باقى مىماند؛ و دليل بر وجود آن است.
[3]
'''إِثَّاقَلْتُمْ:'''
{{(آیه):إِثَّاقَلْتُمْ إِلَى الأَرْضِ}}
{{صورتی:«اثَّاقَلْتُمْ»}} از مادّه{{صورتی:
«ثِقَل»}} به معناى سنگينى است، و جمله{{صورتی:
«اثَّاقَلْتُمْ الَى الأَرْضِ»}} كنايه از تمايل به ماندن در وطن و
حركت نكردن به سوى ميدان جهاد است؛ و يا كنايه از تمايل به جهان ماده و چسبيدن به
زرق و برق دنيا است. در هر صورت اين وضع گروهى از مسلمانان ضعيفالايمان بود، نه
همه آنها و نه مسلمانان راستين و عاشقان جهاد در راه خدا. [4]
'''أَثَر:'''
{{(آیه):قَبْضَةً مِّنْ أَثَرِ الرَّسُولِ}}
{{صورتی:«أَثَر»}} از مادّه{{صورتی:
«أثر»}} در تفسير اول، به معناى{{صورتی: «خاك زير پا»}}
است، و در تفسير دوم به معناى{{صورتی: «بخشى از تعليمات»}}
است. [5]
'''أَثَرْنَ:'''
{{(آیه):فَأَثَرْنَ بِهِ نَقْعاً}}
{{صورتی:«أَثَرْنَ»}} از مادّه{{صورتی:
«اثاره»}} به معناى پراكندن{{صورتی: «غبار»}} يا{{صورتی:
«دود»}} است، و گاه به معناى{{صورتی: «به هيجان آوردن»}}
نيز به كار رفته است، همچنين گاه به معناى پخش شدن امواج صوت در فضا آمده.
[6]
'''أَثقال:'''
{{(آیه):وَأَخْرَجَتِ الْأَرْضُ أَثْقالَها}}
در اين كه
منظور از{{صورتی: «أَثْقال»}} (بارهاى سنگين) در اينجا چيست؟
مفسران تفسيرهاى متعددى ذكر كردهاند؛ بعضى گفتهاند: منظور
[1]سوره روم: 9؛[https://lib.eshia.ir/27575/16/395/أَثقال مكارم شيرازى، ناصر، تفسير نمونه، ج16، ص395.]