نام کتاب : من لا يحضره الفقيه ( فارسي ) نویسنده : الشيخ الصدوق جلد : 3 صفحه : 549
است ، در اين صورت لازم نيست نمازش را اعاده كند ، زيرا در حين فارغ شدن از نماز به حقّ نزديكتر بوده تا حال بعد از آن ، كه شكّ حاصل شده است . 1028 - در كتاب نوادر ابراهيم بن هاشم آمده است : « از امام صادق عليه السّلام پرسيدند در مورد امامى كه بر چهار نفر يا پنج نفر پيش نماز باشد ؛ آنگاه شكَّى بروز كند و دو تن از مأمومين بعنوان اشاره سه بار سبحان الله بگويند يعنى امام سه ركعت خوانده است ، و سه نفر ديگر چهار بار سبحان الله بگويند كه يعنى امام چهار ركعت خوانده است ، دو نفر أوّل با ذكر تسبيح و اشاره بگويند : برخيزيد ( چون سه ركعت خواندهايد ) و دستهء ديگر به اشاره بگويند : بنشينيد كه چهار ركعت تمام شده است ، و پيشنماز نظرش موافق يكى از اين دو دسته باشد يا احتمال هر دو طرف نزد او مساوى باشد ، در اين صورت ايشان چه بايد بكنند ؟ امام عليه السّلام فرمود : اگر همهء مأمومين يقين داشته باشند يا گمان آنان بر يكطرف باشد سهو امام اعتبار ندارد ، و اگر امام خود يقين داشته باشد سهو مأمومين بىاعتبار است و بايد به اعتقاد امام عمل كنند ، و سهو در سهو وجود ندارد و حكمى هم ندارد ، و در نماز مغرب و نماز صبح شكّ يا سهو در ركعات موجب بطلان نماز است ، و همچنين شكّ در دو ركعت اوّل از هر نمازى موجب بطلان نماز است ، و هر گاه نظر امام و مأمومين مختلف باشد بر ايشانست كه رعايت احتياط كرده و نماز را اعاده كنند و عمل به جزم كنند » . شرح : « احتمال دارد كه از جملهء » فعليه و عليهم في الاحتياط و الاعادة و الاخذ بالجزم « مراد آن باشد كه هر كدام به تكليف خود عمل كنند آنكه سه ركعت ميداند
549
نام کتاب : من لا يحضره الفقيه ( فارسي ) نویسنده : الشيخ الصدوق جلد : 3 صفحه : 549