مانده و بهم نميزند و آب از چشم چپش روان شده و بر پيشانيش عرق نشسته و لبهايش كشيده و در هم فشرده و سوراخهاى بينى او از هم باز شده ، پس هر كدام از اين علامتها ترا كافى است كه او را رو به قبله كرده و مقدمات مربوط به ميّت را مهيّا كنى . ( يعنى بعنوان نشانهء رسيدن مرگ مقدّمات مراسم مربوطه را بجاى آرى ) .
363 - امام باقر عليه السّلام فرمود : همانا بهنگام فرا رسيدن مرگ نشانهء مؤمن آنست كه صورتش از رنگى كه داشته سفيدتر مىشود سفيدتر از رنگ ساير قسمتهاى بدنش و عرق بر پيشانيش مينشيند و آب از چشمانش روان شده و به صورت اشك روان گردد ، اينها علامت بيرون رفتن روح از بدن اوست . و همانا كافر روحش را از كنار دهانش بيرون كشند چون كف كه بر اطراف دهان شتر درآيد همچنان كه جان درازگوشى از تنش خارج مىشود .
364 - و روايت شده كه : آخرين مزه اى كه انسان وقت وفاتش در مييابد و احساس مىكند طعم و مزه انگور است .
365 - از رسول خدا صلَّى الله عليه و آله پرسيده شد : ملك الموت چگونه جان مؤمن را ميستاند ، آن حضرت فرمود : همانا ملك الموت بهنگام مرگ نزد مؤمن ميايستد همچون ايستادن بندهء ذليل و بيمقدار در مقابل آقا و سرور خودش ، و او و يارانش از آن مؤمن دور ميايستند و به او نزديك نميشوند ، تا اوّل با سلام به او شروع مىكند و او را به

188