امام باقر ( عليه السلام ) فرمود : هنگامى كه رسول خدا صلى الله عليه و سلم به سوى آسمان سير داده شد و به " بيت المعمور " رسيد ، وقت نماز شد . پس جبرئيل اذان و اقامه گفت و رسول خدا ( صلى الله عليه وآله ) جلو ايستاد و ملائكه و انبيا پشت سر پيامبر ( صلى الله عليه وآله ) به صف ايستادند .
و نيز :
على بن ابراهيم عن أبيه عن ابن ابى عمير عن حماد عن منصور بن حازم عن ابى عبد الله :
قال : لما هبط جبرئيل ( عليه السلام ) بالاذان على رسول الله ( صلى الله عليه وآله ) كان رأسه في حجر على ( عليه السلام ) فأذن جبرئيل ( عليه السلام ) وأقام ، فلما إنتبه رسول الله ( صلى الله عليه وآله ) قال : يا على ! سمعت ؟ قال : نعم ، قال : حفظت ؟
قال : نعم ، قال : أدع بلالا فعلمه ، فدعا على ( عليه السلام ) بلالا فعلمه ، ( 1 ) امام صادق ( عليه السلام ) فرمود : وقتى كه جبرئيل با اذان بر رسول خدا ( صلى الله عليه وآله ) فرود آمد ، سر مباركش بر دامن على ( عليه السلام ) بود . جبرئيل اذان و اقامه گفت .
زمانى كه پيامبر ( صلى الله عليه وآله ) به خود آمد ، فرمود : يا على ! شنيدى ؟ عرض كرد :
بله ! فرمود : از بر كردى ؟ عرض كرد : بله ! فرمود : " بلال " را فراخوان و اذان را به وى بياموز . على ( عليه السلام ) " بلال " را فراخواند و اذان را به او آموخت .
اين دو روايت ، ناظر به دو مرتبه از اذان گفتن جبرئيل ( عليه السلام ) است كه يكى در عالم معراج و براى شخص پيامبر ( صلى الله عليه وآله ) و ديگرى براى تشريع و ابلاغ آن مى باشد . توجه شود كه داراى مرتبه بودن وحى ، و حتى دو مرتبه نازل شدن آن ، امرى شناخته شده است .

1 . الفروع من الكافى ، ج 3 ، باب بدء الاذان والاقامة وفضلها وثوابهما ، ص 302 ، ح 1 و 2 .

198