مذهب اثبات ومنافرت تأويل و غفلت از تنزيه بر او غلبه كرده تا آنجا كه اين مسأله در طبع او موجب انحراف شديدى شده است . ( 1 ) بالاتر از اينها ، برخى از آنها اخبارى را در فضيلت ائمهء خود جعل كرده و - العياذ بالله - به رسول اكرم ( صلى الله عليه وآله ) نسبت داده اند ، مثل آنچه كه در مورد " ابى حنيفه " جعل كرده اند : " الانبياء يفتخرون بى وانا افتخر بابى حنيفه ، من احبه فقد احبنى و من ابغضه فقد ابغضنى ( 2 ) ، انبيا به من افتخار مى كنند و من به ابى حنيفه افتخار مى كنم . هر كس او را دوست بدارد مرا دوست مى دارد و هر كس او را دشمن بدارد ، مرا دشمن داشته است " . و امثال اين . ( 3 ) همچنين رواياتى در مذمت ائمه ديگر جعل كردند ، چنان كه " ابن حجر " درباره ء " محمد بن سيعد تورقى " مى گويد : او از وضاعين است و مطالب زشتى را عليه ثقات وضع كرده است . . . كه از آن جمله اين روايت است :
" سيكون في امتى رجل يقال له محمد بن ادريس ( يعنى الشافعى ) فتنته على امتى اضر من فتنة ابليس ( 4 ) ، يعنى به زودى در امتم مردى مى آيد كه به او ابن ادريس ( شافعى ) گويند ، و ضرر فتنه اش بر امتم از ابليس بيشتر است " .

1 . طبقات الشافعيه ، ج 1 ، ص 190 . 2 . الدر المختار في شرح تنوير الابصار ، ج 1 ، صفحهء 53 تا صفحهء 54 . 3 . نظير آن چه كه به عنوان مدح شافعى گفته اند كه به قدح نزديك تر است ، چنان كه فخر رازى از " حرمله " نقل مى كند : كان الشافعى يخرج لسانه ، فيبلغ أنفه ، فلاجرم كان في غاية القدرة على الكلام ونهاية الفصاحة ، شافعى زبانش را خارج مى كرد و به بينى اش مى رساند ، پس ناچار در نهايت قدرت بر سخن ورى و انتهاى فصاحت بود . ر . ك : مناقب الامام الشافعى ، ص 35 . 4 . لسان الميزان ، ج 5 ، ص 179 .

144