فصل سوم از باب دوم در ذكر : ملوك الطوائف از عهد اسكندر تا زمان اردشير بابكان ، مدت سيصد و هجده سال ، ايران ملوك الطوائف داشتند و [ ايشان با همديگر كوشش بمسائل مشكل كردند ] [1] . لا جرم در عهد ايشان ، مردم در تحصيل علوم [ مىكوشيدند ] [2] و اهل علم در علم بدرجه اعلى رسيدند .
كتاب [ سندباد نامه ] [3] و [ شماس ] [4] و [ يوسفاس ] [5] و غير آن با هفتاد پاره كتب معتبر در عهد ايشان ساخته و ايشان سه فرقه‌اند كه بيست و يك پادشاه بوده‌اند و از ديگران بزرگتر بوده‌اند .
فرقهء اول انطخس روميست .
چون اسكندر جهان بر ملوك الطوائف بخش كرد ، خراسان و عراق و بعضى از فارس و كرمان به دو داد و او مدت چهار سال [ مباشر ] [6] بود ، تا بر دست اشك بن دارا كشته شد .
فرقهء دوم اشكانياناند :
دوازده پادشاه . مدت ملكشان صد و شصت و پنج سال ، اصحاب الكهف بعهد ايشان بغار رفتند .
اشك ابن دارا . به زمان عمش ، اسكندر ، از بيم پنهان بود و بعد ازو بر [ انطخس ] [7]

[1] - ف : ايشان را با يك ديگر . . ، بود - ر : ايشان با همديگر كوشش مسائل . . .
[2] - ق : كوشيدند
[3] - ساير نسخ : سندباد
[4] - ك : شماس - ف : شماس - ر : سماس
[5] - ر : يوسفاس - م ، ك ، ف - بوسفاس . عبارت حمزه چنين است : فى ايامهم وضعت الكتبة التى هى فى ايدى الناس مثل كتاب مروك و سندباد و كتاب مرساس و كتاب شيماس و ما اشبهها من الكتب التى يبلغ عددها قريب من سبعين كتابا .
[6] - ر : پادشاه
[7] - اين كلمه همه جا در تمام نسخ « ابطخس » آمده ولى پيداست كه تصحيف كلمهء « انطخس » باشد كه صورت ناقصى از اسم آنتيوخوس Anticochus از سلاطين سلسلهء سلوكى در ايران است .

98