را سر زده بايد داشت : زن و فرزند و بنده . سه چيز بخداوندش زيان رساند : كار كردن باعتماد نيروى تن و بسيار خوردن باعتماد صحت و تكليف كردن باعتماد قدرت . با بزرگ و كوچك مزاح نبايد كرد كه بزرگ كينه ور گردد و كوچك دلير . هر كه به چشم خرد ، عاقبت كار توان ديد ، چون بدان رسد اندوهگين نباشد .
بليناس حكيم ، شاگرد ارسطاطاليس بود . منارهء اسكندريه كه هر چه در ملك فرنگ ميرفت در و پيدا بود ، او ساخت . از سخنان اوست : پادشاه بايد كه از همه كس چيز ستاند تا ملك او برقرار بباشد نه آنكه همه ازو ستانند تا ملك بر افتد [ و به همه كس چيزى دهد تا پادشاهيش مسلم باشد ] [1] .
جالينوس حكيم شاگرد بليناس بود ، از سخنان اوست :
اندوه بيمارى جانست . بيمار مشتهى ، به صحت نزديكتر از تن درست بىاشتها كه آن صحت مىافزايد و اين رنج .
بطليموس شاگرد جالينوس بود . از سخنان اوست :
سعادت گوينده آنست كه شنونده فهيم باشد . نيكبخت آنست كه از حال ديگران پند گيرد و بدبخت آنكه از حال او پند گيرند . حماقت سلامت بر بايد و ملامت ميراث دهد . عقل وزيريست رشيد و پادشاهى سعيد ، هر كه مطاوعتش كند ، نجات يابد و هر كه مخالفتش كند هلاك شود .
تيادق [2] حكيم معاصر انوشيروان بود . در حق او وصيت كرد لا تأكل الطعام و فى -

[1] - فقط در نسخ ب و ف
[2] - اين شخص كه نامش به صورت ثياذق هم ضبط شده ، حكيم يونانيست باسم Theodosius كه در زمان ساسانيان بايران آمده بود و در دانشكده جندىشاپور درس طب مىداد . ( رك : تاريخ الحكماء قفطى )

66