[ از سخنان اوست : من استغضب فلم يغضب فهو حمار و من استرضى و لم يرض فهو جبار ] [1] امام احمد بن محمد بن حنبل بن هلال بن اسد بن ادريس بن عبد الله بن انس بن عوف بن قاسط بن مازن بن شيبان و هو اصل القبيله . شاگرد امام شافعى و استاد محدثان بود . واثق خليفه او را الزام نمود تا قرآن را مخلوق خواند . نمىخواند . محبوسش كرد [ تا بخواند ] [2] . نخواند . در زخم چوبش كشيد [ همچنان مقر بود بر عدم خلق قران ] [3] . به زخم چوب در سنهء ثلاثين و مأتين در گذشت . به بغداد بالاى قبر امام ابو حنيفه مدفون شد . قبرش مشهور است . طاوس بن كيسان اليمانى از تابعين است [4] . در سنهء ست و مايه در گذشت . حسن بن يسار البصرى [5] ، چون مقدم مشايخ است ، ذكرش در زمرهء ايشان آورده شد . وفاتش در سنهء عشر و مايه به بصره . محمد بن عبد الرحمن بن ابى ليلى يعرف [6] در سنهء ست و مايه در گذشت . ربيعة بن ابى عبد الرحمن در سنهء ست [7] و ثلاثين و مايه ، به انبار بعهد سفاح نماند . عبد الرحمن بن عمرو الاوزاعى در سنهء سبع و خمسين و مايه بعهد ابو دوانيق در گذشت . سفيان بن سعيد بن مسروق الثورى در سنهء احدى و ستين و مايه بعهد مهدى خليفه به بصره در گذشت . شصت و چهار سال عمر داشت . از سخنان اوست : عزيزترين خلايق پنج گروهاند : عالمى زاهد و فقيهى [8] صوفى و توانگرى متواضع و درويشى شاكر و شريفى سنى . قاضى ابو يوسف يعقوب بن ابراهيم بن حبيب بن سعد بن حبيبه در سنهء اثنى و
[1] - ب ندارد . [2] - ق فقط . [3] - ق : هم نخواند - ب ، ر : قرآن را مخلوق نخواند . [4] - اينجا نسخهء « ر » اين جملات را در حاشيه ولى به خط متن اضافه نموده : « نود و چند سال عمر داشت . از بلاد يمن بود . به حج آمد و در روز ترويه » . [5] - نسخهء ر اضافه نموده در حاشيه : « ولادتش در زمان عمر خطاب ، به دو سال پيش از وفات عمر » . [6] - در كليهء نسخ چنين است در حاشيهء نسخهء ر : افقه اهل ديار بود . سى و سه سال قضاى كوفه كرد . [7] - م : ثلاث . [8] - م : فقيرى .