كرد . [1] حاطب بن ابى بلتعه را به مقوقس ملك قبط فرستاد . مسلمان نشد ، اما نامه را جواب نوشت و تحفه فرستاد . استر دلدل و دو كنيزك با آن تحفها بود : يك كنيزك ماريه نام را پيغمبر ( ص ) تصرف نمود و ابراهيم ازو تولد نمود . كنيزك ديگر شيرين نام را به حسان بن ثابت بخشيد و استر دلدل را بمرتضى على ( ع ) داد . شجاع بن وهب [2] را به حارث غسانى پادشاه شام فرستاد . مسلمان نشد و نامه را نيز جواب ننوشت . سليط بن عمرو را به هوذة [ بن على ] حنفى پادشاه يمامه فرستاد . مسلمان نشد [ و جواب نامه ننوشت ] [3] . عمرو عاص را به جيفر بن جلندى ملك عمان فرستاد . مسلمان شد و جواب نامه نيز نيكو بنوشت . علاء حضرمى را به منذر بن ساوى ملك بحرين فرستاد . مسلمان شد و پاسخ نامه باز فرستاد . عمرو اميه ضمرى را به اصحم [4] ملك حبشه فرستاد و اصحم معروف است به نجاشى . مسلمان شد و پاسخ نامه نيكو نوشت و تحفها فرستاد . دحية بن خليفه را به هرقل قيصر روم فرستاد . اسلام [ در خفية ] [5] قبول كرد و از روميان ، نهان داشت و نامه را نيكو جواب نبشت . عبد الله بن حذافة السهمى را به پرويز پادشاه ايران فرستاد و برين صورت نامه نوشت :
* ( بسم الله الرحمن الرحيم من محمد رسول الله الى پرويز بن هرمزد . فانى احمد الله الذى لا إله الا هو الحق الذى ارسلنى بشيرا و نذيرا الى قوم غلبه السفه و سلب عقولهم و من يهدى الله فلا مضل له و من يضلله فلا هادى له و ان الله بصير بالعباد . اما بعد فاسلم تسلم او ايذن بحرب من الله و رسوله و لم تعجزهما [6] . ) * پرويز مسلمان نشد و نامه بدريد و در حق رسول ناسزا گفت . چون خبر برسول الله

[1] - در نسخهء م ترتيب « اول » « ، دوم » . . منظور شده ، اما نسخ ديگر اين ترتيب را فاقد است
[2] - ق ، ك ، ب ، ف : سحام - م : سحاب - ضبط نسخه ربا ضبط يعقوبى همانند است ( جلد دوم ص 62 ) و طبرى ( ج 2 ص 288 )
[3] - بجاى اين قسمت ، در نسخ ب ، ف چنين آمد . در جواب نامه نوشت كه آنچه مرا بدان مىخوانى زيباست اما من خطيب و شاعر قوم خودم و عرب از من ترسانند . اگر بعضى از ملك خود ، به من دهد ، متابعت وى كنيم .
[4] - م : اصمه
[5] - م : را خفية
[6] - در متن نامه اختلاف بسيار است . رجوع شود بكتب سيره و تواريخ از جمله يعقوبى ج 2 ص 61 و طبرى ج 2 ص 295

149