ديگر بنى عامر پيش پيغمبر فرستادند و در كار آن دو مقتول سخن گفتند كه چون ايشان از حضرت رسالت امان يافته بودند ، قاتل را بما فرستد تا قصاص كنيم يا خون بها فرستد . پيغمبر با اصحاب بديه قوم بنى نضير رفت و ازيشان جهت خون بهاى [ آن دو مرد ] [1] مدد خواست . ايشان پذيرفتارى كردند و در نهان انديشه كردند كه از بام سنگى بر سر پيغمبر زنند و بكشند . جبرئيل او را از مكر جهودان خبر كرد .
پيغمبر ( ص ) اصحاب را بگذاشت و راه مدينه برداشت . اصحاب در عقب بيامدند .
پيغمبر احوال با ايشان بگفت .
ديگر بجنگ بنى غطفان و بنى ثعلب رفت . كافران ، بعد از محاربه ، از جنگ بگريختند و آنچه داشتند ، بگذاشتند . پيغمبر خواسته غنيمت فرمود و با مدينه مراجعت كرد . [ اين غزوه را غزو ذات الرقاع خوانند و درين غزو صلاة الخوف كردند ] [2] .
ديگر در ماه شوال به شرطى كه در احد رفته بود ، ببدر رفت . كفار نيامدند . با مدينه مراجعت كرد . آن غزو را بدر الموعد گويند .
سال پنجم به ماه ربيع الاول آگاهى آمد كه جمعى اعراب بچاهى كه آن را دومة الجندل خوانند مجتمعاند . پيغمبر ( ص ) آهنگ جنگ ايشان كرد ، كفار جنگ ناكرده بگريختند .
عيينة [3] بن حصن و قوم فزاره به حضرت رسالت آمدند و صلح كردند . پيغمبر ( ص ) اجازت داد كه چهار پايان ايشان در حدود مدينه علف خوار كنند و با مدينه مراجعت فرمود .
ديگر در ماه شوال از قبايل عرب ده هزار مرد بجنگ پيغمبر ( ص ) متفق شدند . [4] قصد مدينه كردند . پيغمبر ( ص ) بتدبير سلمان فارسى ، رضي الله عنه ، بفرمود تا [ مدينه را خندق كردند ] [5] ، تا كفار بر آنجا مظفر نشوند و سه هزار مرد جنگى ترتيب كرد .

[1] - نسخهء ف . ساير نسخ : عمرو بن اميه
[2] - ب ، ف ، ك ، ندارد
[3] - متن : عتبة بن حصن
[4] - حاشيهء ب : ايشان ابو عوراى سلمى و عكرمة بن ابى جهل و سفيان بن حرب
[5] - م : تا خندق مدينه را حفر كردند - ف ب ، ك : . . . خندق كنند - ر : مدينه را خندق كندند

146