بديار بكر و بحرين بدرياى فارس و [ بركه ؟ ] [1] بقزوين كه اكنون ديهيست و [ بهمنشير ] [2] به گيلان كه اكنون كرجيان مىخوانند و نه در بيابان سيستان و كرمان و شهرى [3] از مداين سبعه به عراق عرب [ بغربى دجله ] [4] و آن را اكنون اثر نيست . و آب زنده رود اصفهان در ميان رعايا بخش كرد و نصيب هر ولايت مقرر گردانيد . از سخنان اوست :
ملك بى لشكر نتوان داشت و لشكر بى مال و مال بى عمارت حاصل نشود و عمارت بى عدل ميسر نگردد و عدل بى سياست صورت نبندد . ملك و دين توأمانند . دين اصل است و ملك نگهبان او ، هر چه بى اصل بود نپايد و هر چه بى نگهبان بود ، زود بزوال آيد . [5] لذت عفو خوشتر از لذت انتقام كه نتيجهء اين شكر است و نتيجهء آن پشيمانى . عدل شهريار بهتر از فراخى روزگار . بخل ويران كنندهء بناى كرم است . خردمند باش و [ اندوه دنيا ] [6] . مخور [ بى گنه ] [7] باش و از كس مترس . راستى كن تا همه كس ترا استوار دارند .
بفرهنگ آموختن جهد كن تا دانا گردى . سپاس دارى كن تا مستحق نيكى باشى . بزرگ منش [ يعنى متكبر ] [8] مباش ، تا همه كس ميل به تو كند و [ دوستى ] [9] جويد . دانايان را نيكودار تا [ نيكونام ] [10] شوى . پادشاه را فرمان بردار باش تا بجان و مال ايمن باشى .
چنان كن كه هميشه بيم دوزخ و هول محشر به ياد دارى ، تا رستگار شوى . به هيچ حال بر سوگند خوردن ، دليرى مكن . گذشته را ياد [ ميار ] [11] . بدانچه هنوز [ نرسيده باشى ] [12] اندوه مخور . [ به هيچ وجه ] [13] حيلت و منافقى مكن تا از همه اندوهى رسته باشى . بر حسودان مال خود عرض مكن .

[1] - ب : ؟ ؟ ؟ يكه - ك ، م ، ر : بركه - ف : مكه . در كتاب حمزه اين اسم نيامده است .
[2] - ب : بهمنشيو - ك ، ر : بهمشير - م : بهمشر - ق : نهمس
[3] - و بالسواد به اردشير و هى غربى المدائن ( طبرى ، جلد اول 479 )
[4] - در ، ب ، ف ، نيست .
[5] - ازينجا تا ستارهء صفحهء بعد از نسخهء ب افتاده
[6] - ف ، م ، ك : اندوه و تيمار . ر : تا اندوه و تيمار نخورى
[7] - ر : گنه كار مباش - ف : بى كژ
[8] - در ، ف نيست .
[9] - م ، ك : دوستيت . ف : [ دوستى جويد ] را ندارد .
[10] - ف : نيك مردم
[11] - ف : مكن
[12] - ق : نرسيده
[13] - فقط ، ب ، ف

104