غير از استحاضه بهم رسيده ، چيزى بر او نيست .
و زنى كه تاريخ ولادتش معلوم نباشد ، خونى بيايد از او ، و يقين دارد كه از حيض است با شك در بلوغ ، حكم به سبق بلوغ مىشود ، اگر چه بعد از امكانِ يقينِ به حيض بودن واقعاً نه شرعاً ، حكم به سبق بلوغ بىوجه [1] است .
و اما خون بعد از بلوغِ به حدّ يأس ، محكوم به استحاضه است ، مادامى كه علم [2] بخلاف استحاضه بهم نرسد و اين در صورتى است كه يقين كند به يأس .
و اگر شك داشته باشد در بلوغِ به حدِّ يأس و خونى ببيند ، محكوم به حيض است با امكان .
سن يائسه گى س سن يأس حدّش تا چه زمان است ؟
ج حد يأس در « قرشيّه » ، تمام شدن شصت سال قمرى شرعى است از هنگام ولادت ؛ و قرشىّ كسى است كه نسبت او به « نضر بن كنانه » برسد و از طرف پدر و مادر يا از طرف پدر به تنهائى باشد ؛ و امّا از طرف مادر به تنهائى ، كفايت نمىكند و از قرشيّه در اين ازمنه غير زنان هاشميّه كسى معروف نيست ، بلى قبيله اى كه منسوب به قريش باشند اگر معلوم شود انتساب ايشان به « نضر بن كنانه » ، در وجه تسميه نيز همين حال را دارند .
و امّا غير قرشيّه ، پس حد يأس در حق او ، تمام شدن پنجاه سال قمرىِ شرعى است ، خواه كنيز باشد يا آزاد .
مشتبه شدن خون حيض ، به غير آن س هر گاه خون حيض ، مشتبه به خون بكارت شود ، شناختن آن به چه طريق است ؟
ج در تشخيص [ و ] شناختن آن ، بايد قدرى پنبه ، داخل در فرج كند و قدرى صبر نمايد ؛ و بهتر آن است وقتى كه مىخواهد اين عمل را بكند به پشت بخواهد و پاها را بلند

[1] گذشت وجه در آن .
[2] يا آن كه شك نمايد و امارهء معتبره نباشد .

148