نام کتاب : درسهايى از نهج البلاغه ( فارسي ) نویسنده : الشيخ المنتظري جلد : 1 صفحه : 381
< فهرس الموضوعات > شيطان و جنود شيطان چيست ؟ < / فهرس الموضوعات > < فهرس الموضوعات > منظور از گندم چيست ؟ < / فهرس الموضوعات > < فهرس الموضوعات > طرد شيطان از بهشت به چه معناست ؟ < / فهرس الموضوعات > هستند و بايد باشند ، نيروهايى هم كه در اين عالم هستند همه بايد مسخّر شما و مطيع شما باشند ، و در كشور وجود هر انسانى و در جامعه عقل حاكم باشد و ساير قوا به فرمان او عمل كنند ، فقط شيطان است كه تخلّف كرده و مىكند . شيطان و جنود شيطان چيست ؟ منظور از شيطان قوّه واهمه است . قوايى در انسان هست كه او را به شيطنت و تخلّف وا مىدارد . قوّه واهمه كه ادراك معانى مىكند ، ادراك رياست و شهوت ، بزرگ منشى و خودپسندى مىكند و . . . اين امور معنوى فاسد از قوّه واهمه است . در اين صورت منظور از اين كه شيطان گفت من براى مردم دنيا را زينت مىدهم ، همين است كه قوّه واهمه شما به فكر رياست و آقايى و شهوت مىافتد ، و اين سبب مىشود كه انسان از عقل تخلّف كند و فرمان عقل را نبرد ، همه قوا از عقل اطاعت مىكنند غير از قوّه واهمه ، و اين سبب مىشود كه عقل از فرماندهى بيفتد ، در آن صورت گوش و چشم و ساير اعضاء جنود قوّه واهمه مىشوند . منظور از گندم چيست ؟ اين كه آدم ( عليه السلام ) از خوردن گندم نهى شد و شيطان او را وادار به خوردن آن كرد ، گندم سمبل همان شهوات و لذّتهاى دنياست ; براى اين كه بقاى نوع انسان به گندم است ، و همين طور كه در داستان دارد كه شيطان به آدم گفت اگر شما از اين گندم بخوريد هميشه زنده خواهيد بود ، اين قوّه واهمه انسانها را اغوا مىكند و لذّتهاى دنيا و رياستها و متاع دنيا را نزد انسان زينت مىدهد و شما را از بهشت معنوى باز مىدارد . طرد شيطان از بهشت به چه معناست ؟ گفته اند قوّه واهمه بهشت معنوى معارف يعنى « معرفة اللّه » و « لقاء اللّه » و
381
نام کتاب : درسهايى از نهج البلاغه ( فارسي ) نویسنده : الشيخ المنتظري جلد : 1 صفحه : 381