9 - از مفضّل بن عمر روايت شده كه گفت : شنيدم امام صادق عليه السّلام مىفرمايد :
« همانا صاحب اين امر را دو غيبت است كه در يكى از آن دو نزد خانواده خود باز مىگردد ( شايد مقصود حفظ ارتباط آن حضرت با خانوادهء خويش و وجود آگاهى فيما بين است ) و در ديگرى گفته مىشود : او مرده است ، در كدام سرزمين رهسپار است ؟
عرض كردم : چون آن زمان پيش آيد ما چه كنيم ؟ فرمود : اگر ادّعاكننده اى مدّعى شد ( كه من همان موعودم ) از او آن مسائل بزرگ را كه فقط كسى چون او مىتواند بدان پاسخ دهد بپرسيد » .
اين احاديثى كه در آن از دو غيبت براى قائم عليه السّلام ياد شده احاديثى است كه بحمد الله نزد ما از صحّت برخوردار است و خداوند فرمايشات امامان عليهم السّلام را روشن ساخته و دليل راستگوئى ايشان را در آن آشكار ساخته است ، اما غيبت نخستين همان غيبتى است كه در آن فرستادگانى بين امام و مردم منصوب بودند ، و شخص و عين آنان آشكارا وجود داشت كه مشكلات پيچيده علم و كلافهاى سردرگم احكام به دست ايشان گشوده مىشد و پاسخ به تمامى پرسشهائى كه در خصوص مسائل پيچيده و مشكل انجام مىشد به وسيلهء ايشان به عمل مىآمد ، و آن ( مدّت ) همان غيبت كوتاه است كه روزگار

248