نام کتاب : علل الشرايع ( فارسي ) نویسنده : الشيخ الصدوق جلد : 1 صفحه : 87
در كتابش و سخن كسانى كه انبياء و رسل و ائمه و حجج صلوات الله عليهم اجمعين را بر فرشتگان تفضيل و برترى مىدهند حديث ( 1 ) محمّد بن بحر شيبانى مىگويد : كسانى كه انبياء و سفراء و حجج و ائمّه معصومين صلوات الله عليهم اجمعين را بر فرشتگان برترى مىدهند مىگويند : ما تمام مخلوقات خداوند عزّ و جلّ را زير نظر گرفته و همه آنها چه موجوداتى كه به طبع و اختيار يا به جبر و قسر به مقام عالى رسيدهاند و چه مخلوقاتى كه طبعا و اختيارا يا قهرا و اضطرارا به انحطاط و نزول كشانده شدهاند را ملاحظه نموده و بررسى كردهايم چنين يافتهايم كه موجودات به سه دسته تقسيم مىشوند : الف : حيوان و نامى ب : جماد ج : افلاك سيّار و متحرّك كه به مقتضاى طبعى كه بارى تعالى و صانع قادر در آنها آفريده در مدار خود دور زده و به اراده خالقشان در موجودات سفلى و عالم پايين تأثير مىگذارند . شيبانى قدّس سرّه مىگويد : اين قائلين در اين انواع سه گانه ( حيوان ، جماد ، افلاك ) و نيز در اشيايى كه اجناس بوده و به جنس الأجناس كه « شىء » باشد منتهى شده نظر افكنده و گفتهاند : ما به اقسام سه گانه مذكور ( حيوان ، جماد ، افلاك ) كه نسبت به ما فوق خود نوع و به مادون جنس محسوب مىشوند نظر نموده و ملاحظه كرديم كه كدام يك از اين سه نافعتر و رفيعتر و كدام پستتر و نازلتر مىباشند پس اين طور يافتيم كه حيوان از همه موجودات و مخلوقات ارفع مىباشد و آن به خاطر ثبوت حيات است كه به واسطه اش نامى و جماد از هم ممتاز و مبيّن مىگردند . تقرير و توضيح رفيع بودن حيوان شرح و توضيح رفيع بودن حيوان از نظر حكمت صانع متعال و ترتيب آن اينست كه مىگوييم : خداوند - تقدّست اسمائه - موجود نامى را ايجاد نمود و برايش غذاء قرار داد و جهت هر دردى كه به آن مبتلا مىشود دوايى تعبيه فرمود و صحّت و سلامتى و شفاء براى وى مقدّر كرد .
87
نام کتاب : علل الشرايع ( فارسي ) نویسنده : الشيخ الصدوق جلد : 1 صفحه : 87