هستند كه وقتى آنها را موعظه مىكنند ، مىپذيرند و وقتى ( از عذاب خدا ) ترسانده مىشوند ، مىترسند و اگر آموخته شوند ، عمل مىكنند و اگر مالى به آنها برسد سپاسگزارند و اگر در سختى بيفتند ، شكيبايى در پيش گيرند . [1] اصحاب پرسيدند : اى وصىّ پيامبر خدا صلَّى الله عليه و آله و سلم ، ما به معروف امر نمىكنيم ، مگر اينكه خود به همهء دستورات عمل كنيم و نهى از منكر نمىكنيم ، مگر اينكه خود از همهء منكرات دورى نماييم ؟ فرمود : چنين نباشيد ، بلكه امر به معروف كنيد ، اگر چه به همهء اوامر الهى عمل نكرده باشيد و نهى از منكر بكنيد ، اگر چه خود را از همهء منكرات باز نمىداريد . شديدترين عذابهاى قيامت و فرمود : [2] شديدترين عذابها در قيامت از آن كسى است كه دانشى را آموخت ، ولى از آن بهرهاى نبرده ، و تا مىتوانيد علم بياموزيد ، ولى تا به آن عمل نكنيد ، نفعى از آن نمىبريد و همّت علما عمل است و همّت نادانان ، فقط گفتار است . پيامبر اسلام صلَّى الله عليه و آله و سلم فرمود : خداوند به برخى از فرستادگانش وحى نمود ، كه بگو به كسانى كه ياد مىگيرند ، نه براى دين و عمل و دنيا را با اعمال آخرت طلب مىكنند ( و تظاهر به زهد مىنمايند ) و پوست و لباسهاى قيمتى را براى خودنمايى مىپوشند ، ولى دلهاىشان ، مانند دل گرگ است و زبانشان از عسل شيرينتر و اعمالشان از همهء تلخيها تلختر است ، آيا با من
[1] قال علىّ عليه السّلام : الزاهدون في الدّنيا قوم وعظوا فاتّعظوا و خوفوا فحذروا و علَّموا فعملوا و ان اصابهم يسر شكروا و ان اصابهم عسر صبروا قالوا يا وصيّ رسول اللَّه لا نأمر بالمعروف حتّى نعمل به كلَّه و لا ننهى عن المنكر حتّى ننتهى عنه كله ؟ فقال لا بل امروا بالمعروف و ان لم تعملوا به كلَّه و انهوا عن المنكر و ان لم تنتهوا عنه كلَّه [2] قال علىّ عليه السّلام : اشدّ النّاس عذابا يوم القيامة من علم علما فلم ينتفع به