نام کتاب : إرشاد القلوب ( فارسي ) نویسنده : الحسن بن محمد الديلمي جلد : 1 صفحه : 264
مردى از امام رضا عليه السّلام خواست ، تا او را نصيحت كند : [1] فرمود : زبانت را حفظ كن تا عزيز باشى و شيطان بر تو مسلَّط نگردد و خوارت نسازد . حضرت امير عليه السّلام در سفارشهايش به محمد بن حنفيّه فرمود : [2] فرزندم زبان همانند سگ درنده ( و هارى ) است كه اگر رها شود ، تو را پاره پاره مى كند و چه بسا يك سخن نعمت را از انسان بگيرد و او را دچار بدبختى سازد ، پس زبانت را مانند طلا و نقره [3] ( و مالت ) حفظ كن و هر كس در سخن گفتن شتاب نمايد ، به همهء سختيها و گرفتاريها مبتلا مىگردد . رسول خدا صلَّى الله عليه و آله و سلم فرمود : آيا مردم را به رو در آتش نمىاندازند ، جز كسانى كه زبانشان را حفظ مىكنند ؟ ! و هر كس سلامتى دنيا و آخرت را بخواهد ، بايد زبانش را به لجام شرع و دين ، مهار كند ، و بايد آن را رها نكند ، مگر در موردى كه سود دنيا و آخرت در آن باشد . و فرمود : هر كس خاموشى را پيشهء خود ساخت ، نجات مىيابد . عقبة بن عامر [4] گفت : از پيامبر صلَّى الله عليه و آله و سلم پرسيدم : نجات در چيست ؟
[1] قال رجل للرضا اوصينى : فقال احفظ لسانك تعزو لا تمكن الشيطان من قيادك فتذلّ . [2] قال على عليه السّلام : يا بنىّ انّ اللسان كلب عقور ان ارسلته عقرك و ربّ كلمة سلبت نعمة و جلبت نقمة فاخزن لسانك كما تخزن ذهبك و ورقك و من سبّب عذار لسانه ساقه الى كلّ كريهة . [3] علَّامه شعرانى : ورق به فتح و كسر دوم يعنى : نقره . [4] عقبة بن عامر جهنى صحابى ، فقيه و شاعر و خوش بيان بود ، گفت : وقتى پيامبر صلَّى اللَّه عليه و آله و سلم به مدينه آمد ، من مشغول چوپانى بودم ، گوسفندان را رها كرده ، و نزد او رفتم و با او بيعت نمودم . او خبر فتح دمشق را براى عمر برد ، ولى بعدا حبّ دنيا بر او مسلَّط شد و همراه معاويه در جنگ صفين شركت كرد و از طرف او مأمور جمعآورى خراج مصر شد و در سال 47 درگذشت ، گفته شده او از جامعان قرآن بوده است ، در ميان صحابه كسانى ديگر به اين نام بودهاند ، ولى او مشهورتر است .
264
نام کتاب : إرشاد القلوب ( فارسي ) نویسنده : الحسن بن محمد الديلمي جلد : 1 صفحه : 264