النوم ، ويترك حى على خير العمل ، ( 1 ) بلال اذان صبح مى گفت و مى گفت : " حى على خير العمل " . پس رسول خدا صلى الله عليه و سلم به او امر كرد تا به جاى اين كلمه ، " الصلاة خير من النوم " بگويد و " حى على خير العمل " را ترك كند .
تنها ايرادى كه " صاحب مجمع الزوائد " بر سند اين حديث وارد كرده است ، وجود " عبد الرحمن بن عمار بن سعد " است ، ولى با رجوع به كتب رجال ، ثابت مى شود كسى به طور قاطع او را تضعيف نكرده ، در مقابل ، " ابن حبان " او را در ثقات ذكر نموده است .
جالب آن است كه با وجود اين روايات صحيحه كه در معتبرترين كتب اهل تسنن ضبط شده است ، " ابن تيميه " مى گويد : " حى على خير العمل " از زياده ء روافض است ( 2 ) و " نووى " در " المجموع " حكم به كراهت آن كرده است .
مهم ترين اشكالى كه برخى در مورد " حى على خير العمل " نموده اند ، آن است كه فعل " ابن عمر " و " ابى امامة " كه دو صحابى هستند ، حجت نيست و اين اخبار منقطع است .
در جواب بايد گفت :
اولا ، عده اى سنت و قول صحابى را حجت مى دانند ، چنان كه از " ابوحنيفه " نقل شده است :
ما جاءنا عن الصحابة اتبعناهم ، و ما جاءنا عن التابعين زاحمناهم ، ( 3 )

1 . نور الدين ، على بن ابى بكر هيثمى ، مجمع الزوائد ، دارالكتب العلميه ، بيروت 1408 ، ج 1 ، كتاب الصلاة ، باب كيف الاذان ، ص 330 . 2 . به نقل از تعليق بر موطأ ، ص 55 ، ش 92 . 3 . احمد بن ابى سهل السرخسى ، اصول ، الطبعة الاولى 1414 ، دار الكتب العلميه ، بيروت ، ج 1 ، ص 313 .

218