شيوع پديده ء اختلاف قراآت در اين مرحله - همانگونه كه از تاريخ وفات اكثر صحابه ء ياد شده استفاده مى شود به نيمه ء اول قرن اول هجري مى پيوندد .
مرحله ء هشتم مرحله ء هشتم را بايدمربوط به دوره أي دانست كه عثمان بن عفان ، مقرئ خاصى براى هر يك از بلاد - كه مصحفي را به آن بلاد فرستاده بود - تعيين كرد تا مردم را براساس مصحف خود متحد سازد .
فرستادگان عثمان عبارتند از :
1 . عبد الله بن سائب مخزومي ( م حدود 70 ه . ق ) ، به مكه .
2 . أبو عبد الرحمن سلمى ( م 74 ه . ق ) ، به كوفه . گويند : أو همان كسى است كه - از زمان خلافت عثمان تا ايام حجاج بن يوسف - در كوفه ماند ومدت هفتاد سال سرگرم تعليم قرائت به مردم بود ( 1 ) .
عمر قبل از أبو عبد الرحمن ، عبد الله بن مسعود را به عنوان معلم قرآن ووزير وگماشته ء خود به كوفه گسيل داشت . ابن مسعود همان كسى است كه اصحاب وياران وشاگردانش پيرامون وى گرد مى آمدند . ( ياران و شاگردانى كه آنها را به عنوانهاى چراغهاى فروزان فضاى كوفه توصيف ومعرفي كرده اند كه قرائت قرآن را از ابن مسعود فراگرفته بودند . وبه نشر آن در ميان اهل كوفه مى پرداختند ) ( 2 ) .
3 . عامر بن عبد قيس ( م حدود 55 ه . ق ) ، به بصره .
4 . مغيرة بن ابى شهاب مخزومي ( م هفتاد واندى پس از هجرت ) ، به شام .
5 . وسرانجام ، زيد بن ثابت ( م 45 ه . ق ) را به عنوان مقرئ مدينه منصوب كرد ( 3 ) .
طبق گفته ء ابن حجر عسقلاني اين كار در سال بيست وپنجم هجري ، وبرحسب نوشته ء ابن الجزرى در حدود سال سى ام هجري اتفاق افتاد ( 4 ) .
عثمان در انتخاب اين فرستادگان مى خواست خاطرنشان كند كه علاقه مند بود با هر مصحفي ، يك قارى همراه سازد تا قرائت أو با قرائت اهل آن بلد - غالبا - هماهنگ باشد ( 5 ) .
چرا كه عثمان دستور داد مصحف هاي امام - طبق قراآت مختلف ومعتبر با رسم الخطهاى مختلف نگارش شود ، البته باتوجه به اين نكته كه اين قراآت مختلف ومعتبر به پاره أي از حروف قرآن كريم ، محدود بود ، چنانكه در ( قال موسى ) در سوره ء ( قصص ) در مصحف مكه بدون واو ، ودر ساير مصاحف با واو : ( وقال موسى ) نگارش شده بود . ونيز عثمان دستور داد كه پاره أي از حروف وكلمات قرآن به صورتي نگارش يابد كه آن كلمه بتواند پذيراى وجوه مختلف قرائت باشد ، مانند : ( يخدعون ) كه در سوره ء بقره بدون الف نگاشته شد تا بتوان آنرا ( يخادعون ) وبا الف قرائت كرد ، وهمچنين در يا آت زايد ( 6 ) .
سخنى كه از ( مهدوي ) ياد مى كنيم به همين مطلب اشارت دارد :
( عثمان وكساني كه با رأى أو توافق كردند چنين اختلافي را در مورد نسخه هايى - كه دستور نوشتن آنهارا داده بود وبه بلاد وشهرهاى مختلف فرستاده شد - از آنجهت تصويب كردند چون مى دانستند كه قرآن كريم براساس اين اختلاف نازل گرديد ( 7 ) . به همين جهت قرائت مردم هر شهرى تابع رسم الخط مصحف آنان بوده است ) ( 8 ) .
