مىگوييم حقايق و واقعيّتهايى است كه نيازى به بحثى طولانى ندارد .
چيزى كه تأكيد بر آن مناسب بلكه واجب است ، اين است كه مسلمانان و جامعه ها و حكومتهاى اسلامى لازم است در بارهء امر « تخصّص » اهتمامى كافى به خرج دهند و مواظب رعايت آن باشند ، و همهء صور و اشكال آن را در نظر بگيرند . بنا بر اين بايد به دو كار به شدّت اهتمام ورزند :
1 - جوانان را با شناخت « تعهّد » و پذيرش قطعى آن پرورش دهند ، و چيزهايى را در برنامه هاى درسى آنان بگنجانند كه سبب متعهّد بار آمدن ايشان شود . و چون چنين باشد ، رفته رفته همهء افراد جامعه داراى ايمان قلبى و عملى مىشوند ، و از بيدارى وجدان و لطافت احساس برخوردار مىگردند ، و از خيانت دور مىمانند و پرهيز مىكنند .
2 - اجتماع را - در همهء بخشهاى آن - بدان جهت سوق دهند كه تخصّص و مهارت در كار يا صنعت را - چنان كه امام صادق « ع » به اهميّت آن تصريح فرموده است [1] - ضرورى شمارند ، و به ترويج آن بپردازند ؛ و اين دو اصل ( تخصّص ، تعهّد ) را همچون محورى بدانند كه سنگ آسياى زندگى بر گرد آنها مىچرخد . و اگر چنين شد ، به جاى آنكه در كارها وسيلهء تضييع حقوق مردم و اموال باشند ، پيوسته وسيلهء بهبود و اصلاح و پيشرفت خواهند بود .

[1] . حديث شمارهء « 8 » ، در همين فصل .

543