پس مضمون دعاها نيز از حدّ ميانه روى و اعتدالى كه قرآن و اسلام مقرّر داشته‌اند خارج نخواهد بود ، و آنچه را قرآن كريم و احاديث شريف به آن ، عنوان « ملهى » [1] ( بازدارنده از تعهّد ) و « مطغى » [2] ( وادارنده به طغيان ) داده‌اند شامل نخواهد گشت ، زيرا كه مردود بودن اين دو پديده بديهى است [3] ، مانند مردود بودن « مادّة الشّهوات » ( مايهء شهوتها و شهوترانيها ) [4] ، و « يعسوب الكفرة » ( سركرده و قبلهء كافران ) [5] ، و « ميراث الفراعنة » ( ارث فرعونان ) . [6] پس جمع آورى مال در صورتى كه به اين امور بينجامد ، ممكن نيست كه مورد امر واجب يا مستحب واقع شود ، حتى امكان مباح بودن آن ، يا مورد مسألت قرار گرفتن آن در دعا نيز وجود ندارد ؛ بلكه ما مىنگريم كه امامان « ع » از خداى متعال مىخواهند تا آنان را به اتراف نرساند - چنان كه گذشت ؛ [7] نيز از فزون داشتن مال به خدا پناه مىبردند - چنان كه گذشت . [8] پس اسلام به آنچه آدمى را از التزام و تعهّد به دين دور مىكند ، و به سوى سستى در اعتقاد و عمل مىراند ، هرگز فرانخواهد خواند . قرآن كريم خود در برابر خواستاران مال و گنجوران ، متكاثران و مترفان ، مسرفان و مستكبران و طاغوتان اقتصادى ، اعلان جنگ داده است . [9] راهنمايانى كه مسئوليّت فقر و ناكامى و برهنگى و مسكنت مردم را بر گردن ثروتمندان افكنده‌اند ، چگونه ممكن است ذخيره كردن بيش از اندازهء مال و در تملَّك داشتن مقدار تكاثرى آن را ( كه از مرزهاى

[1] . جلد سوّم / 370 به بعد .
[2] . جلد سوّم / 346 و 349 و 402 - 403 .
[3] . البتّه ، « سعه » كه در دعاها آمده است غير از « كثرت » است ، چنان كه در برخى دعاها ، « كفاف » ( به اندازهء كفايت ) تعبير شده است جلد سوّم / 381 .
[4] . جلد سوّم / 216 .
[5] . جلد چهارم / 139 ، نيز جلد سوّم / 219 و 387 و جلد چهارم / 142 .
[6] . جلد سوّم / 419 .
[7] . به فصلهاى مناسب ، در جلد سوّم و چهارم ، رجوع شود ؛ نيز دعايى كه - پس از اندكى - از امام سجّاد « ع » نقل خواهد شد .
[8] . به فصلهاى مناسب ، در جلد سوّم و چهارم ، رجوع شود ؛ نيز دعايى كه - پس از اندكى - از امام سجّاد « ع » نقل خواهد شد .
[9] . به فصلهاى مناسب ، در جلد سوّم و چهارم ، رجوع شود ؛ نيز دعايى كه - پس از اندكى - از امام سجّاد « ع » نقل خواهد شد .

53