بيدارباشى مهم ( 1 ) حكومت اسلامى و قسط در اسلام تعاليمى فراوان - در قرآن و حديث - و تأكيدهايى قاطع در بارهء ولايت و حكومت آمده است . و اوصاف كسانى كه مىتوانند داراى چنين مقامى ( و تكليفى مهم ) باشند و كسانى كه نمىتوانند ذكر شده است ، چون كه اين امر حياتى در اسلام از اهميّت فراوانى برخوردار است ، تا جايى كه آن را از اركان پنجگانهء اسلام ( نماز ، زكات ، روزه ، حج ، ولايت ) شمرده‌اند ، بلكه اهميّت آن را بيش از چهار ركن ديگر دانسته‌اند ، و اين ركن را عامل برپايى چهارتاى ديگر خوانده‌اند . امام محمد باقر « ع » مىفرمايد : « بني الإسلام على خمس ، على الصّلاة و الزّكاة و الصّوم و الحجّ و الولاية ، و لم يناد بشيء كما نودي بالولاية [1] ( 1 ) اسلام بر پنج چيز بنا شده است : نماز و زكات و روزه و حج و ولايت ، و هيچ يك آنها آن گونه كه ولايت مطرح شده است مطرح نگشته است » . و مراد از ولايت در اينجا - به اعتبارى - حكومت قرآنى و تأسيس آن در ميان مسلمانان به نيابت از پيامبر اكرم « ص » است . [2] و از دلايل آشكار بر اين موضوع ، تعبيرى است كه در حديثى از طريق زرارة بن اعين ، از حضرت امام محمّد باقر « ع » نقل شده است :
حديث 1 الإمام الباقر « ع » : بني الإسلام على خمسة أشياء ، على الصّلاة و الزّكاة و الحجّ و الصّوم و الولاية . قال زرارة : فقلت : و أيّ شيء من ذلك أفضل ؟ قال :

[1] . « اصول كافى » 2 / 18 .
[2] . و اين معنى ( يعنى ولايت تشريعى معصوم ) ، تضادّى با « ولايت باطنى » ( ولايت تكوينى ) ندارد ، بلكه خود از شئون و مراتب آن است .

277