و بصره كه بسيار عظيم بوده است كه آن را در جهاد صرف نمايند يا در راه خداى تعالى تصدق نمايند ( وقال الصّادق صلوات الله عليه كان مسجد رسول الله صلَّى الله عليه و آله على عهده عند المنارة الَّتى فى وسط المسجد و فوقها إلى القبلة نحوا من ثلثين ذراعا و عن يمينها و عن يسارها و خلفها نحوا من ذلك فتحرّ ذلك و ان استطعت ان يكون مصلَّاك فيه فافعل فانّه صلَّى فيه الف نبىّ و انّما سمّى الخيف لأنّه مرتفع عن الوادي و ما ارتفع عنه يسمّى خيفا ) و بسند صحيح از آن حضرت صلوات الله عليه منقولست كه حضرت بابن عمار فرمودند كه نماز كن در منى در مسجد خيف و در زمان حضرت سيّد المرسلين صلَّى الله عليه و آله مسجد آن حضرت در منى از منارى بود كه در ميان مسجد است از طرف قبله قريب به سى ذرع و از دست راست و دست چپ و پشت سر نيز قريب به سى ذرع دست از مسجد بود پس تخمينا طول و عرض آن هر يك شصت ذرع زياده خواهد بود باد خال مناره كه سى ذرع ثياب باشد و نزديكست به مقدار مسجد مدينه مشرفه پس ظاهر شد كه آن چه زياده كرده‌اند داخل مسجد آن حضرت نيست و آيا حكم مسجد داشته باشد ظاهر اين خبر آنست كه مسجد نباشد اگر چه ممكن است كه مراد اين باشد كه آن ثواب عظيمى كه از جهة نماز و اذكار است مخصوص مسجد زمان آن حضرت باشد و زيادتى كه حادث شده است مسجد باشد و آن ثواب نداشته باشد بنا بر اين مشكل مىشود آن كه متعارف عامه شده است كه در اندرون آن مسجد قربانى بسيار مىكنند و چون ازاله نجاست از مسجد واجب است نهايت عسرت بهم مىرسد چنان كه اين بنده راشد و ليكن دو چيز سبب خلاصى شد يكى آن كه علما ذكر كرده‌اند كه جايز نيست احياء مشاعر عبادات مثل عرفات و

228