باب معرفة زوال الشّمس اين بابى است در بيان شناختن زوال آفتاب از دايره نصف النّهار كه آن اوّل وقت ظهر است و رواياتى كه در آن وارد شده است اگر چه اكثر علما ذكر كرده‌اند كه بهر عنوان كه علم بدخول وقت حاصل شود عمل مىتوان نمود خواه به اصطرلاب باشد يا دايره هندى يا ميزان آفتاب كه اعم است از اصطرلاب و غير آن و اعمال بسيار كرده‌اند از جهت معرفت اوقات روز و شب و غالب اين اعمال نسبت به مهندس فايده دارد و ايشان را به زودى علم حاصل مىشود و دايره هندى به اندك حدسى سبب علم مىشود اكثر عقلا را و عمل به آن بهتر است چنان كه مذكور خواهد شد إن شاء الله تعالى .
( روى عبد الله بن سنان عن ابى عبد الله صلوات الله عليه انّه قال زوال الشّمس فى النّصف من حزيران على نصف قدم و فى النّصف من تموز على قدم و نصف و فى النّصف من آب على قدمين و نصف و فى النّصف من أيلول على ثلاثة اقدام و نصف و فى النّصف من تشرين الاوّل على خمسة و نصف و فى النّصف من تشرين الاخر على سبعة و نصف و فى النّصف من كانون الاوّل على تسعة و نصف و فى النّصف من كانون الاخر على سبعة و نصف و فى النّصف من شباط على خمسه و نصف و فى النّصف من ازار على ثلاثة و نصف و فى النّصف من نيسان على قدمين و نصف و فى النّصف من ايّار على

184