است بلكه لذتى ازين بالاتر نمىشود .
و شيخ بهاء الدين محمد رحمه الله : انجاب به نون و جيم مىخواند بمعنى خضوع با آن كه نسخ به يا و جيم است و اين قرائت معنى لطيف دارد و خضوع مكرر است .
و در علل : الانزجار است يعنى نماز كردن سبب باز ايستادن از معاصى و قبايح است چنان كه حق سبحانه و تعالى فرموده است كه نماز نهى مىكند از فحشا و منكر .
و در چند حديث وارد است كه نماز با شرايط منع مىكند بالاخره از متابعت ابو بكر و عمر و ساير ائمه ضلال يا آن كه نماز كردن سبب اين است كه بنده فراموش نكند خداوند و مدبر و خلق خود را و اين فراموشى سبب طغيان و فساد او مىشود يا آن كه مداومت بر نماز سبب اينهاست .
ديگر از لوازم ايستادن به خدمت خداوند آنست كه بنده معصيت نكند چون بحسب عرف بسيار قبيح است كه غلام پيش خدمت مخالفت آقا كند بلكه عقوبت او را به اضعاف مضاعفه زياده از دوران مىكنند .
چنان كه ظاهر است و همين معنى سبب منع اوست از انواع فساد يا بالخاصية نماز مانع است اما مكرر مىشود و معنى ديگر گرفتن اولى است .
و در فوايد نماز احاديث بسيار واقع شده است و حق آنست كه اگر كسى نماز با شرايط يك مرتبه به جا آورد خواهد دانست كه نماز از اعظم واجباتست و ذات بذاته خودش دليل و علت وجوب اوست با آن كه بر بنده لازم نيست كه علت آن را بداند چون عليم و حكيم غنى بالذات هر چه مىفرمايد يقين است كه آن از جهت بندگان اصلح است و اين علل بمنزله فضايل نماز است كه سبب آن شود كه بنده قدر نماز را بداند و آن چه مقدورش باشد در اهتمام به افعال و آداب

135