مُعَذِّبِينَ حَتَّى نَبْعَثَ رَسُولًا ) * [1] يعنى ما هر گز عذاب نكرده‌ايم امتى را تا به ايشان رسولى نفرستاديم و هر گز نبود كه پيغمبرى نباشد از زمان آدم تا حال چنان كه كه گذشت كه اول آدم را آفريدند ، و ديگر فرزندانش را مكلف ساختند .
( فبعثت رسلك مبشّرين و منذرين ) يعنى لطف بر تو واجب بود ، و تكليف بحسب حكمت لازم ، و بدون وجود انبيا ممكن نبود ، پس فرستادى پيغمبران خود را در حالتى كه بشارت دهندگان بودند مطيعان را به ثواب ، و بيم دهندگان بودند مخالفان را از عقاب ، يعنى اين هم از لطف بود كه پيغمبران ترغيب و ترهيب كنند . چون طبيعت بشر مايلست به شهوات نفسانى و لذات جسمانى بشارت را بمنزله مهار نفس گردانيدى كه ايشان را به ترغيبات بسوى بهشت و مراتب عاليه كشاند ، و انذار و بيم به منزلهء تازيانه باشد نفوس را كه ترسند و مخالفت نكنند ، و اگر اين بشارت و انذار نمىبود بسيار نادر بود كه كسى اطاعت نمايد ، و جمعى كه خود را مخلص مىدانند غير انبياء و اوصياء اگر خاطر جمع به وعدها و بيم وعيدها نمىداشتند ظاهر مىشد كه اطاعت ايشان در چه مرتبه مىبود و چه جاى ديگران .
و اخبار بسيار وارد شده است كه حق سبحانه و تعالى صد و بيست و چهار هزار پيغمبر فرستاد در عرب و عجم بلكه ظاهرا جائى نباشد كه نبى نفرستاده باشد .
و منقولست از حضرت امام رضا صلوات الله عليه كه كيخسرو از پادشاهان عجم سيصد پيغمبر را شهيد كرد ، و قبور انبيا در اين بلاد هست ، و آن چه بر مكلَّف لازم است آنست كه اعتقاد به پيغمبران و كتابها مجمل داشته باشد چنان كه گذشت .

[1] آيه 15 - الاسراء .

166