إسم الكتاب : توضيح البيان في تسهيل الأوزان ( عدد الصفحات : 573)

ندارد و بعضى از آنها سهل است ضربش و بعضى از آنها محتاج است به تجنيس كه عبارت است از قرار دادن صحيح را از جنس كسر به اين كه ضرب شود صحيح در مخرج كسر و زياد شود بر آن صورت كسر پس چون ضرب مىنمايي يكي از دو بعد كر را در ديگرى يا هر دو بعد را در بعد ثالث خالي نيست از اين كه يا در هر دو جانب كسري است يا در يكي از اين دو و بنا بر اوّل يا آنست كه در هر دو صحيحى هم هست يا نيست پس اگر در هر دو جانب صحيحى هم باشد بايد صحيح را مبدل به كسري كه با اوست نمود پس ضرب نمود مجنّس احد الطَّرفين را در مجنس ديگر و حاصل را نگاه داشت در ذهن پس ضرب مىشود مخرج يكى از دو كسر در مخرج كسر ديگر و حاصل حفظ مىشود پس اگر حاصل اوّل كمتر نباشد از حاصل دويم حاصل اول را در آن قسمت مىنمايند آن چه از قسمت حاصل شد حاصل ضرب است و اگر كمتر باشد بايد ملاحظه نسبت را نمود همان نسبت حاصل ضرب است

218