نصف صد و سى درهم شصت و پنج مىشود و چون شصت و پنج را بر صد و سى افزودي صد و نود و پنج مىشود و چون رطل عراقي نود و يك مثقال شرعى بود پس رطل مدنى صد و سى و يك مثقال و نيم مثقال شرعى مىشود و به عبارت اخرى اگر سه عشر صد و نود و پنج درهم را كم كني صد و سى و يك و نيم مىشود پس قاعده تحويل رطل مدنى به رطل عراقي زياد كردن نصف مدنى است بر او چنانكه قاعده تحويل عراقي به مدني كم كردن ثلث عراقي است مثلا اگر بخواهي بداني كه نه رطل عراقي چند رطل مدنى است ثلث كم كن شش مىشود و چون بخواهي بداني كه شش مدنى چند عراقي است نصف كه سه باشد زياد كن نه مىشود و قاعده تحويل مدنى به مكى زياد كردن ثلث است بر آن و در مكاتبه ابراهيم بن محمد همداني است كه فرمود كه زكاة فطر شش رطل است به رطل مدنى و الرطل مائة و خمسة و تسعون درهما يكون الفطرة ألفا و مائة و سبعين درهما و لام در الرّطل عهد ذكرى است

119