اختلاف اساسى ، بين اين دو گروه وجود ندارد ; زيرا كه هر مجتهدى ناچار است از اينكه به اخبار مراجعه و عمل كند و هر اخبارى بايد در مقدمات فهم اخبار اجتهاد نمايد ، پس هر مجتهد ، اخبارى و هر اخبارى مجتهد است [1] .
ولى در مواضعى ، اختلاف نظر و فروق بين آنان مشاهده مى شود [2] .
اين اختلاف و دو دستگى در اوائل قرن يازدهم بوسيله ملا محمد امين بن محمد شريف ، معروف به محدث استر آبادى [3] آغاز گرديد .

[1] الحق المبين كاشف الغطاء : 2 و 3 و فاضل زاهد معاصر ، مرحوم شيخ فرج آل عمران قطيفى رحمه اللّه تعالى ، كتاب الاُصوليون والأخباريون فرقة واحدة نوشته و در 1376 چاپ شده است .
[2] محدث سماهيجى شيخ عبد اللّه بن صالح بحرانى متوفى 1135 مؤلف جواهر البحرين كه دو جلد آن موجود است و او را از اخباريان متعصب شمرده‌اند در كتاب ( منية الممارسين ) چهل فرق بين اصولى و اخبارى نوشته كه صاحب روضات ، آنها را به سى فرق بر گردانده و در صفحه 35 نقل كرده ، در اعيان الشيعه 10 : 270 و جاهاى ديگر هم بعضى از فروق بيان شده . سيد محمد قاضى دزفولى - مذكور در صفحه 298 - در فاروق الحق ، فرقها را به 86 رسانده .
[3] در امل الآمل 2 : 246 به نقل از صاحب سلافة وفات محدث استر آبادى را در ( 1036 ) نوشته . صاحب روضات 1 : 138 ( 1026 ) را كه تصحيف آن تاريخ است به كتاب مزبور نسبت داده و خود ( 1033 ) را درست دانسته كه غلط است و در مؤلفين كتب چاپى 1 : 687 هم از او پيروى كرده ، در الذريعة 16 : 358 فرموده 1030 يا 1033 بوده با اينكه تصريح نموده كه در 1031 ، فوائد المدنية را به پايان رسانده . در أعيان الشيعة 43 : 333 گفته در 1023 بوده ، در ريحانة الأدب 1 : 66 مردد بين 33 و 1036 نوشته .

328